Religious Trip

Fill your life with adventures.

သိဂၤုတၱရကုန္းေတာ္ရိွ တိမ္ျမွဳပ္ေနေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ား

အခ်ိန္က ပထမ အဂၤလိပ္ - ျမန္မာစစ္ ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္။ ၁၈၂၄ခုမွာ ျဗိတိသွ်စစ္တပ္ဟာ သိဂၤုတၱရကုန္းေတာ္ကို သိမ္းပိုက္ျပီး ခံတပ္စခန္းအျဖစ္ အခိုင္အမာ တပ္စြဲခဲ့ၾကတယ္။ စစ္သူၾကီး မဟာဗႏၶဳလ ဦးစီးတဲ့ ျမန္မာစစ္သည္ေတြကေတာ့ ေျမာက္ဘက္ေစာင္းတန္းရိွ ေတာအုပ္ၾကီးအတြင္းမွာ စခန္းခ်ျပီး သိဂၤုတၱရကုန္းေတာ္ေျမကို ျပန္လည္ရရိွဖို႔ အျပင္းအထန္ တိုက္ပြဲဝင္ၾကရတယ္။

ေနရာအေနအထား အသားစီးရမႈ၊ လက္နက္အင္အား ေခတ္မီျပည့္တင္းမႈေတြေၾကာင့္ ျဗိတိသွ်စစ္တပ္မွ အႏိုင္ရျပီး စစ္သူႀကီးမဟာဗႏၶဳလတပ္ ဆုတ္ခြာခဲ့ရသည္။ ထို႔ေနာက္ ဓႏုျဖဴတြင္ ရဲမက္အင္အား တစ္ေသာင္း ျပန္လည္ စုစည္းၿပီး ခံတိုက္ရာ ၿဗိတိသွ်တပ္၏ အေျမာက္ဆံထိကာ က်ရံႈးရေလသည္။ ရႏၱပိုစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုျပီး ပထမ အဂၤလိပ္ - ျမန္မာစစ္ ျပီးခဲ့ရေပမယ့္ သိဂၤုတၱရကုန္းေတာ္ကို ျပန္မရခဲ့ပါဘူး။ စာခ်ဳပ္အရ စစ္ေလ်ာ္ေၾကး ဒုတိယအသုတ္ ေပးျပီးခ်ိန္မွသာ ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ကို ျမန္မာတို႔ ျပန္ရခဲ့တာပါ။ 

၁၈၅၂ခုမွာ ဒုတိယ အဂၤလိပ္ - ျမန္မာစစ္ ထပ္မံ ျဖစ္ပြားျပန္ပါတယ္။ သည္တစ္ၾကိမ္မွာေတာ့ ျမန္မာစစ္တပ္ဟာ သိဂၤုတၱရကုန္းေတာ္မွာ အခိုင္အမာ တပ္စြဲထားတယ္။ တိုက္ပြဲစစခ်င္းမွာ ျမန္မာတပ္မွ အားသာသလို ရိွေပမယ့္ အေရွ႕ဘက္မုခ္မွ အေျမာက္ျဖင့္ ပစ္တဲ့အခ်ိန္ကစျပီး အေရးနိမ့္ေတာ့တာပါပဲ။ ထို႔ေနာက္ပိုင္းမွာ အႏွစ္ ၇၀နီးနီး ျဗိတိသွ်စစ္တပ္၏ ခံတပ္စခန္း ျဖစ္ေလေတာ့သည္။ 

စစ္ကာလအတြင္း ေစတီမ်ား ပ်က္စီးျပီး ဌာပနာေတြ ထြက္က်လာတာကို ျဗိတိသွ်စစ္သားေတြ ေတြ႕ရာမွ အစျပဳရာ ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ၾကီးမွလြဲျပီး အျခား ေစတီပုထိုး၊ ဆင္းတုေတာ္ေေပါင္းမ်ားစြာ ဌာပနာ အေဖာက္ခံရေတာ့တာပါပဲ။ ျဗိတိသွ်စစ္ဗိုလ္တစ္ေယာက္ဟာ ေရႊတိဂံုေစတီေအာက္ေျခကို တူးဆြခဲ့ေသးတယ္။ ကံေကာင္းေထာက္မစြာ သူဟာ ဌာပနာတိုက္ကို မေတြ႕ခဲ့ပါဘူးတဲ့။ သူ႔ရဲ႕အေၾကာင္းျပခ်က္က လက္နက္တိုက္ ေဆာက္ဖို႔ပါတဲ့။ ဒါဟာ အေၾကာင္းျပခ်က္သက္သက္မွ်သာဆိုတာ လူတိုင္းသေဘာေပါက္ပါတယ္ေလ။ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘုရင္ခံထံ တိုင္လြန္းမက တိုင္လြန္းလို႔သာ ေနာက္ဆံုး သာသနိက အေဆာက္အဦးေတြ မဖ်က္ဆီးရဆိုတဲ့ တားျမစ္မိန္႔ က်လာလို႔ ေတာ္ပါေသးတယ္။ 

ျဗိတိသွ်စစ္တပ္ဟာ သိဂၤုတၱရကုန္းေတာ္၏ အေရွ႕၊ အေနာက္ႏွင့္ ေျမာက္ဘက္မုခ္မ်ားတြင္ အခိုင္အမာ စခန္းခ်ထားျပီး ဘုရားဖူးမ်ားကို ေတာင္ဘက္မုခ္တစ္ေပါက္တည္းကသာ တက္ေစခဲ့တယ္။ တိုက္ပြဲအတြင္း က်ဆံုးခဲ့သည့္ ျဗိတိသွ်စစ္သားေတြအတြက္ တနဂၤေႏြေထာင့္ဘက္အျခမ္းမွာ စစ္သခ်ိဳၤင္းလုပ္ခဲ့ၾကေသးတယ္။ ကုန္းေတာ္ေျမတဝိုက္ကို က်ံဳးေျမာင္းရံျခင္း၊ အုတ္တံတိုင္းခတ္ျခင္းကို ၁၈၆၇ခုမွာ စတင္ျပီး ၁၈၇၆ခုမွာ ျပီးစီးခဲ့တယ္။ 

ခံတပ္စခန္းရဲ႕ ခံကတုတ္က သံုးဆင့္ လုပ္ထားတာ။ အျပင္ခံကတုတ္၊ အလယ္ခံကတုတ္၊ အတြင္းခံကတုတ္ ဆိုျပီးေတာ့ေပါ့။ ကတုတ္ ရင္တားေနရာေတြမွာ ေသနတ္တင္ျပီး ပစ္လို႔ရေအာင္ ဗူးလည္ေပါက္ေတြ ေဖာက္ထားေသးတယ္။ ကတုတ္တံတိုင္း အျပင္ဘက္တိုင္းမွာ ဆင္ေျခေလွ်ာေတြ ျပဳလုပ္ထားတယ္။ ကုန္းေတာ္၏ အေနာက္ေတာင္ေထာင့္၊ အေနာက္ေျမာက္ေထာင့္၊ အေရွ႕ေျမာက္ေထာင့္ႏွင့္ အေရွ႕ေတာင္ေထာင့္မွာ အေျမာက္ထိုင္ေနရာ ၂၆ခု ထားထားတယ္။ အေျမာက္ထိုင္ တစ္ေနရာစီမွာ လက္နက္ခဲယမ္းထားတဲ့ ဥမင္ႏွင့္ အေျမာက္ကို လွည့္ပတ္ပစ္လို႔ရႏိုင္မည့္ လမ္းေၾကာင္းေတြ ေဖာက္ထားျပန္တယ္။ 

တိုင္းသူျပည္သား ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔၏ အၾကိမ္ၾကိမ္ေတာင္းပန္မႈေၾကာင့္ အဂၤလိပ္စစ္သခ်ိဳၤင္းကို ၁၉၂၉ခု၊ ဇန္နဝါရီလ ၂၂ရက္ေန႔မွာ ကန္တိုမင္အဂၤလိပ္သခ်ိဳၤင္းသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေပးခဲ့တယ္။ စစ္တပ္စခန္းကိုေတာ့ ၁၉၂၉ခု၊ ႏိုဝင္ဘာလ ၂၉ရက္ေန႔မွာ မဂၤလာဒံုစစ္တပ္စခန္းသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕သြားတယ္။ 

တက္ေရာက္ခြင့္ ပိတ္ပင္ခံထားရတဲ့ အေနာက္ဘက္ေစာင္းတန္း ဖြင့္ပြဲကို ၁၉၃၀ခု၊ မတ္လ ၂ရက္ေန႔မွာ စည္ကားသိုက္ျမိႈက္စြာ က်င္းပခဲ့ပါေသးတယ္။ ေနာက္တစ္ႏွစ္အၾကာ ၁၉၃၁ခု၊ မတ္လ ၆ရက္ေန႔မွာ အေနာက္ဘက္ေစာင္းတန္းရိွ အမိႈက္ပံုမွ မီးစေလာင္ကာ ရင္ျပင္တစ္ခုလံုး မီးကူးခဲ့ပါေတာ့တယ္။ “အမိႈက္မွစ ျပႆာဒ္မီးေလာင္” ဆိုတဲ့ စကားပံုနဲ႔ တစ္ထပ္တည္းပါပဲ။ ဒါဟာ ေရႊတိဂံုဘုရားသမိုင္း တေလွ်ာက္လံုးမွာ အၾကီးမားဆံုးမီးေဘးလို႔ ဆိုရမွာပါပဲ။ ဆိုေတာ့ကာ ေရွးလက္ရာမြန္ အေတာ္မ်ားမ်ား ပ်က္ဆီးခဲ့ေတာ့တာေပါ့။ 

သိဂၤုတၱရကုန္းေတာ္၏ အေရွ႕ဘက္ ေပ၆၀ အကြာမွာ ေတာင္ႏွင့္ေျမာက္သို႔ တန္းေနေသာ ေျမေအာက္ျပတ္ေရႊ႕ေၾကာၾကီး တစ္ခုရိွေနတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ပဲ ေရႊတိဂံုေစတီဟာ ငလ်င္ဒဏ္ကို အၾကိမ္ၾကိမ္အဖန္ဖန္ ခံခဲ့ရပါတယ္။ လမ္းညႊန္မစခင္ နိဒါန္းပ်ိဳးေနတာ အေတာ္ရွည္သြားျပီပဲ။ 

ကဲ… ေတာင္ဘက္မုခ္ကေန စလိုက္ၾကရေအာင္… 

၁) ေရႊတိဂံုဘုရား မူလေတာင္ဘက္မုခ္အစ 

ေရွးတုန္းက ေရႊတိဂံုဘုရား ေတာင္ဘက္မုခ္အစ ေနရာဟာ ဦးဥတၱမပန္းျခံႏွင့္ တန္႔ေတာ္မူဘုရားေနရာ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရတယ္။ 

၂) လိပ္ကန္ 

ေတာင္ဘက္မုခ္မွာရိွတဲ့ ငါးစာ၊ လိပ္စာေတြ ကုသိုလ္ယူၾကတဲ့ လိပ္ကန္ကေတာ့ က်ားသူေဌး တူးေဖာ္လွဴဒါန္း ခဲ့တာပါတဲ့။ 

၃) ရဟႏၱာသိမ္ေတာ္ၾကီး 

လိပ္ကန္၏ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ တဖက္ကားလမ္းနေဘးမွာ ရိွပါတယ္။ ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ တည္ျပီးေနာက္ သံုးႏွစ္အၾကာမွာ ဥကၠလာပမင္းၾကီး၏ ေတာင္းပန္ေလွ်ာက္ထားမႈအရ ရဟႏၱာအရွင္ျမတ္ ၁၀၈ပါးမွ သိမ္သမုတ္ေပးေတာ္မူခဲ့လို႔ ရဟႏၱာသိမ္ေတာ္ၾကီးရယ္လို႔ ထင္ရွားလာတာ။ 

၄) ျခေသၤ့ၾကီး 

ေတာင္ဘက္မုခ္ေစာင္းတန္း အစမွာ ေပ၃၀ ျမင့္တဲ့ ျခေသၤ့ၾကီး ႏွစ္ေကာင္ကို ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။ ပုဇြန္ေတာင္အရပ္မွ ပြဲစားၾကီးတစ္ဦး လွဴဒါန္းခဲ့တယ္ဆိုသည္မွတပါး နာမည္ေတာင္ မသိလိုက္ဘူးရယ္။ 

၅) သာယာဝတီမင္း ေကာင္းမႈေတာ္ ဘီလူးရုပ္ 

ျခေသၤ့ရုပ္ အေနာက္ဘက္ကို သတိထားၾကည့္ရင္ မုဆိုးထိုင္ ထိုင္ေနတဲ့ ဘီလူးရုပ္ ႏွစ္ရုပ္ကို ျမင္ပါလိမ့္မယ္။ ၁၈၄၁ခုေလာက္က ေရႊဘိုမင္း ေခၚ သာယာဝတီမင္း လွဴဒါန္းထားတာပါတဲ့။ ဘီလူးရုပ္၏ အေနာက္ဘက္မွာ အုတ္ျဖင့္ေဆာက္ထားတဲ့ မုခ္ေဟာင္းတစ္ခု ရိွခဲ့တယ္။ မုခ္ေဟာင္းမွာ ျမင့္မိုရ္ေတာင္၊ နတ္သားမ်ား၊ ဧရာဝဏ္ဆင္ စီးေနေသာ သိၾကားမင္း၊ ေဇာ္ဂ်ီ ႏွင့္ အဝတ္မပါတဲ့သူေယာင္မယ္ စတဲ့လက္ရာေတြ ရိွခဲ့ဖူးတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲ့သည့္မုခ္ကို ျဖိဳဖ်က္လိုက္တာ အေတာ္ၾကီးၾကာခဲ့ပါျပီေလ။ 

၆) ငါးရာ့ငါးဆယ္ဇာတ္နိပါတ္ေတာ္ ပန္းခ်ီကားမ်ား 

ေလွကားထစ္ေတြအတိုင္း ရင္ျပင္ကို တက္တဲ့ ေစာင္းတန္းအမိုးေဘးတစ္ဖက္စီမွာ ငါးရာ့ငါးဆယ္ ဇာတ္နိပါတ္ေတာ္လာ ပန္းခ်ီကားခ်ပ္ေတြကိုလည္း ေလ့လာၾကည့္သြားပါအံုး။ ငယ္စဥ္ကေလးဘဝတုန္းက ပန္းခ်ီကားတစ္ခ်ပ္ခ်င္းစီကို အရုပ္ၾကည့္လိုက္ စာဖတ္လိုက္နဲ႔ ေစာင္းတန္းတေလွ်ာက္ တက္ခဲ့တာေတြ အမွတ္ရမိပါတယ္။ 

၇) စစ္က်ံဳးတံခါးေပါက္ 

ေစာင္းတန္းေလွကားရဲ႕ အလယ္ေလာက္မွာ အဂၤလိပ္ေတြ အသံုးျပဳခဲ့တဲ့ စစ္က်ံဳးတံခါးေပါက္ ရိွခဲ့တယ္။ လံုျခံဳေရးစစ္တဲ့စက္ ရိွတဲ့ေနရာမွာပါ။ ခုေတာ့ သံတံခါးမၾကီးပဲ ေတြ႕ခဲ့ေတာ့တယ္။ အဂၤလိပ္ခံတပ္စခန္း ျဖစ္ခဲ့ဖူးတယ္ဆိုတဲ့ အေငြ႕အသက္ အေတာ္မ်ားမ်ား ရွာမေတြ႕ေတာ့ပါဘူး။ 

၈) ေကာဏဂံုျမတ္စြာဘုရားရုပ္ပြားေတာ္ 

ရင္ျပင္ေတာ္ေပၚ ေရာက္တာနဲ႔ ဦးစြာ ေတြ႕ရမွာက ေတာင္ဘက္မုခ္ဦးတန္ေဆာင္းပါ။ ေကာဏဂံုျမတ္စြာဘုရားအား ရည္စူးျပီး သြန္းလုပ္ထားတဲ့ ရုပ္ပြားေတာ္ကို ဖူးေမွ်ာ္ခဲ့ပါေလ။ စဥ့္ကူးမင္း၏ ေကာင္းမႈေတာ္လို႔ မွတ္သားရတယ္။ တန္ေဆာင္းရဲ႕ မူလ အလွဴရွင္ေတြကေတာ့ ဦးဘရီႏွင့္ ေဒၚသန္းေမ ပါတဲ့။ 

၉) ဝသုႏၶရီနတ္ရုပ္တု 

ခုခ်ိန္ကစျပီး ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ကို လက္်ာရစ္ပတ္ပါေတာ့မယ္။ လက္်ာရစ္ဆိုတာ မိမိ၏ ညာဘက္လက္က ေစတီေတာ္ႏွင့္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ျဖစ္ေနရပါမည္။ ဗုဒၶဟူးျဂိဳဟ္တိုင္ကို ေတြ႕ျပီဆိုရင္ ေျပာျပခ်င္တာေလး ရိွပါတယ္။ ျဂိဳဟ္တိုင္ကေနျပီး အနည္းငယ္လြန္သြားရင္ ဆံေရညွစ္ေနဟန္ မတ္တပ္ရပ္နတ္ရုပ္တုငယ္ကို ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။ ေစတီအေျခ ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားမွာလည္း ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ဝသုႏၶရီနတ္ရုပ္ကို ျမန္မာမႈအႏုပညာနယ္ပယ္မွာေတာ့ ေျမေစာင့္နတ္အေနနဲ႔ ထည့္သြင္းထုဆစ္တတ္ၾကပါတယ္။ 

၁၀) ေရႊေတာင္ေငြေတာင္တန္ေဆာင္း 

စေနျဂိဳဟ္တိုင္ေရွ႕မွာ ေရႊေတာင္ေငြေတာင္တန္ေဆာင္း ဆိုတာရိွတယ္။ မူလပံုစံက တရုတ္ဘံုေက်ာင္းပံုစံမ်ိဳးပါ။ အလွဴရွင္ေတြကေတာ့ ဦးတင္ယားႏွင့္ ေဒၚႏုတို႔ ျဖစ္ၾကတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ တန္ေဆာင္းရဲ႕ ထိပ္ပိုင္းကို အမိုးျပာသာဒ္အျဖစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလိုက္တယ္။ တန္ေဆာင္းရဲ႕ မ်က္ႏွာဝက တိုင္လံုးၾကီးႏွစ္တိုင္ကို ေလ့လာၾကည့္ရင္ နဂါး၊ ငါးရုပ္၊ ျမင္းစီးေနသူ၊ တရုတ္ပညာရိွ စတာေတြကို ထြင္းထုထားတာကို ေတြ႕ႏိုင္ပါေသးတယ္။ အတြင္းမွာေတာ့ ေရႊေတာင္ႏွင့္ ေငြေတာင္ပံုစံ ထြင္းထားတဲ့ ေက်ာက္ေတာင္ ႏွစ္ခုရိွပါတယ္။ 

၁၁) ဝိဇၨာေဇာ္ဂ်ီဘုရား - အံ့ဖြယ္ကိုးေနရာ 

စေနျဂိဳဟ္တိုင္ေရွ႕မွာပါပဲ။ ထံုးသဃၤန္းကပ္လိႈဏ္ေခါင္းပံု ေစတီငယ္ေလးပါ။ ေစတီထိပ္မွာ ေဇာ္ဂ်ီရုပ္ေလးရုပ္ေလာက္ ရိွတယ္။ အတြင္းမွာ ရုပ္ပြားေတာ္တစ္ဆူ ကိန္းဝပ္ျပီး ေလာကီဓာတ္ပညာ အစီအရင္မ်ားျဖင့္ ထုလုပ္ထားတဲ့ ရုပ္ပြားေတာ္လို႔ ဆိုၾကတယ္။ 

၁၂) ထိလပ္ပိုးဥဇာတ္ႏွင့္ ေမာင္ေပါက္က်ိဳင္းဇာတ္ ပန္းခက္ပန္းႏြယ္မ်ား 

ဝိဇၨာေဇာ္ဂ်ီဘုရားရဲ႕ ေဘးကပ္ရပ္မွာပါပဲ။ မင္းၾကီးဦးဘတန္ေဆာင္းလို႔လည္း ေခၚတယ္။ သေဘၤာသူၾကီးကိုသင္ႏွင့္ မသက္ျပင္း တန္ေဆာင္းလို႔လည္း မွတ္သားႏိုင္တယ္။ သည္တန္ေဆာင္းမွာ ထိလပ္ပိုးဥဇာတ္ႏွင့္ ေမာင္ေပါက္က်ိဳင္းဇာတ္ကို သရုပ္ေဖာ္ထားတဲ့ ပန္းခက္ပန္းႏြယ္ေတြ ရိွလို႔ သြားၾကည့္ေစခ်င္တာပါ။ 

၁၄) ရခိုင္တန္ေဆာင္း 

လက္ယ်ာ္ရစ္အတိုင္းပါ ဆက္ေလွ်ာက္သြားျပီး ရခိုင္တန္ေဆာင္းကို ရွာၾကည့္ပါ။ အမိုးျပာသာဒ္ဘံုဆင့္မွာရိွတဲ့ ယိုးဒယားပန္းေခြလက္ရာေတြက အေတာ္ေလး ၾကြရြလွပပါတယ္။ မႏၱေလးျမိဳ႕မွ ဗိသုကာဆရာဆိုင္၏ ဖခင္ ဆရာခင္၏ လက္ရာလို႔ သိရတယ္။ 

၁၅) သိၾကားမင္းႏွင့္ ေရႊတိဂံုနတ္မင္း 

ရခိုင္တန္ေဆာင္းကေန အနီးအနားကို စူးစမ္းၾကည့္ရင္ နတ္ရုပ္တုၾကီး ႏွစ္ခုကို ေတြ႕ရပါအံုးမယ္။ လက္ဝဲဘက္ရုပ္တုမွာ သိၾကားမင္းကို ကိုယ္စားျပဳျပီး၊ လက္ယာဘက္ရုပ္တုမွာ ေရႊတိဂံုနတ္မင္းကို ကိုယ္စားျပဳသည္။ 

၁၂) သပိတ္ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား စုေဝးခဲ့ရာေညာင္ပင္ 

ရခိုင္တန္ေဆာင္း၏ အေနာက္ဘက္သို႔ ပတ္ဝင္လိုက္ပါ။ အေနာက္ေတာင္ေထာင့္ဘက္သို႔ ၾကည့္လိုက္ရင္ ေဗာဓိေညာင္ပင္ကို ေတြ႕ပါျပီ။ ၁၉၂၀ခုတုန္းက သပိတ္ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ၁၁ဦး ေတြ႕ဆံုျပီး ရန္ကုန္ယူနီဘာစီတီအက္ဥပေဒကို သပိတ္ေမွာက္ရန္ သစၥာျပဳခဲ့တဲ့ေနရာလို႔ သိခဲ့ရတယ္။

ေညာင္ပင္ကေန ရင္ျပင္တံတိုင္းအစပ္သို႔ သြားျပီး ကုန္းေတာ္အလယ္ပစၥယာကို လွမ္းၾကည့္လိုက္ပါ။ ထိုေနရာဟာ အရင္တုန္းက အဂၤလိပ္စစ္တပ္ရဲ႕ လက္နက္ခဲယမ္းတိုက္ ေနရာပါ။ လက္နက္တိုက္ႏွင့္ ပတ္သတ္သည့္ အၾကြင္းအက်န္အေဆာက္အဦးကိုေတာ့ ရွာမေတြ႕ေတာ့ပါဘူး။ 

၁၆) ေဒၚပြင့္တန္ေဆာင္း 

ရခိုင္တန္ေဆာင္းကို လြန္လွ်င္ ေဒၚပြင့္တန္ေဆာင္းကို ေရာက္ပါလိမ့္မည္။ အတြင္းမွာ ေလ်ာင္းေတာ္မူဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ ကိန္းဝပ္စံပယ္ျပီး ေျခေတာ္ရင္းတြင္ ညီေတာ္အာနႏၵာ၊ အေရွ႕တြင္ ရွင္သာရိပုတၱရာႏွင့္ ရွင္ေမာဂၢလာန္ ရုပ္ပြားေတာ္မ်ားက ဖူးေမွ်ာ္ေနဟန္ ရိွေနတာ ေတြ႕ရတယ္။ နံရံမွာ က်ိဳက္ထီးရိုးသမိုင္း ပန္းခ်ီမ်ား ရိွေသးတယ္။ တန္ေဆာင္းအထက္ လင္းႏို႔ေတာင္မွာေတာ့ ပန္းပုဆရာၾကီး ဦးေရႊေတာင္၏ ပန္းပုလက္ရာမ်ားက ထည္ထည္ဝါဝါ ရိွလွသည္။ 3D ပန္းခ်ီလက္ရာေတြက ေရွးကတည္းက ရိွတာေနာ့္။ 

၁၇) ဥကၠလာပမင္း၊ သိၾကားမင္းႏွင့္ မယ္လမု 

ေဒၚပြင့္တန္ေဆာင္းကေနျပီး ေစတီေျခရင္းဘက္သို႔ ျပန္လာခဲ့ပါ။ သည္ကေနျပီး စဥ့္ကူးေခါင္းေလာင္းတန္ေဆာင္းထိ သြားတဲ့လမ္းတေလွ်ာက္ ေစတီရဲ႕ ပထမပစၥယာအဆင့္ေတြကို သတိထားၾကည့္သြားပါ။ မယ္လမုရုပ္တုကို အရင္ေတြ႕ပါမယ္။ ဆက္ေလွ်ာက္သြားရင္ သိၾကားမင္း၊ ေနာက္ဆံုးမွ ဥကၠလာပမင္းရုပ္တုေတြကို ထပ္မံေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။ 

၁၈) ႏွစ္ျပားတန္ေဆာင္း 

အေနာက္ဘက္မုခ္သို႔ ေရာက္ရင္ ႏွစ္ျပားတန္ေဆာင္း ေခၚ သိမ္ၾကီးေစ်းတန္ေဆာင္းကို ေတြ႕ပါအံုးမယ္။ ႏွစ္ျပားတန္ေဆာင္းဆိုတဲ့ နာမည္က ဆန္းတယ္ေနာ္။ အဂၤလိပ္ေခတ္တုန္းက သိမ္ၾကီးေစ်းသူေစ်းသားေတြဟာ တစ္ေန႔ကို ႏွစ္ျပားႏႈန္း ပိုက္ဆံစုၾကတယ္တဲ့။ အဲ့သည့္ပိုက္ဆံေတြ စုေပါင္းျပီး အေနာက္ဘက္မုခ္မွာ ဇရပ္ၾကီးတစ္ေဆာင္ လွဴဒါန္းခဲ့ၾကတာပါတဲ့။ 

ႏွစ္ျပားတန္ေဆာင္းကေနျပီး ေလွကားထစ္ေတြအတိုင္း အနည္းငယ္ေလာက္ ဆင္းၾကည့္လိုက္ပါ။ ေရႊခ်ထားတဲ့တိုင္လံုးေတြ အမ်ားဆံုးရိွတဲ့ ေစာင္းတန္းမို႔လို႔ ၾကည့္ေစခ်င္တာပါ။ ၁၉၃၂ခုမွာ ပႏၷက္ရိုက္ခဲ့ျပီး ၁၉၃၅ခုမွာ ျပီးစီးခဲ့တာတဲ့။ ၁၉၃၁ခု မီးေလာင္ျပီး ေနာက္ပိုင္း ျပန္ေဆာက္ထားတာဆိုလည္း မမွားပါဘူး။ 

၁၉) ကႆပျမတ္စြာဘုရားရုပ္ပြားေတာ္ 

ေရႊပိန္းခ်တိုင္လံုးေတြ ေလ့လာၾကည့္ျပီးရင္ ရင္ျပင္ေပၚ ျပန္တက္လာလိုက္ပါ။ အေနာက္မုခ္ဦးအာရံုခံတန္ေဆာင္းကို ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။ ကႆပဘုရားရွင္ကို ရည္စူးျပီး သြန္းလုပ္ထားတဲ့ ရုပ္ပြားေတာ္ ကိန္းဝပ္စံပယ္ပါတယ္။ ၁၉၃၁ခု မီးေဘးေၾကာင့္ မႏၱေလးဆရာခင္ ထုလုပ္ေပးခဲ့တဲ့ ရာမဇာတ္ေတာ္ရုပ္လံုးပန္းပုလက္ရာမြန္မ်ား ဆံုးရံႈးခဲ့ရတယ္။ 

၂၀) ယြန္းတန္ေဆာင္း 

ေနာက္ထပ္ ေလ့လာရမွာက ရင္ျပင္စၾကၤံအျပင္ရံ အေနာက္ေျမာက္အရပ္မွာရိွတဲ့ ယြန္းေဆာင္ပံုတန္ေဆာင္းပါ။ အျခားတန္ေဆာင္းေတြနဲ႔ ကြဲျပားျပီး ဆန္းသစ္တဲ့ဟန္ရိွတယ္။ အလွဴရွင္ေတြကေတာ့ ဦးေမာင္ကေလးႏွင့္ ေဒၚက်ဳပ္ ပါတဲ့။ 

၂၁) ျဂိဳဟ္ရွစ္လံုးကို ကိုယ္စားျပဳေသာ ရွစ္မ်က္ႏွာေစတီ 

အေနာက္ေျမာက္ဘက္အရပ္ ရင္ျပင္ေပၚမွာ ထပ္မံဖူးရမွာက ရွစ္မ်က္ႏွာေစတီပါ။ မုခ္ေပါက္ရွစ္ေပါက္ပါဝင္ျပီး ေနရွစ္လံုး၊ ျဂိဳဟ္ရွစ္လံုးကို ေန႔နံအလိုက္ ျဂိဳဟ္ရုပ္မ်ားျဖင့္ ေဖာ္ျပထားတယ္။ 

၂၂) ရန္ကုန္ျမစ္ထဲမွ ျပန္ဆယ္ခဲ့ရေသာ စဥ့္ကူးမင္းေခါင္းေလာင္း 

ရွစ္မ်က္ႏွာေစတီ၏ အေနာက္ဘက္မွာေတာ့ စဥ့္ကူးမင္းေခါင္းေလာင္းတန္ေဆာင္း ရိွပါတယ္။ စဥ့္ကူးမင္းေခါင္းေလာင္းအေၾကာင္းကလည္း စိတ္ဝင္စားဖို႔ေကာင္းတယ္။ တကယ္က ဆင္ျဖဴရွင္မင္းလက္ထက္က ေရႊတိဂံုေစတီမွာ လွဴဖို႔ဆိုျပီး သြန္းလုပ္ေစခဲ့တာ။ မျပီးခင္မွာ နတ္ရြာစံသြားတဲ့အတြက္ သားေတာ္စဥ့္ကူးမင္းက ဆက္လက္သြန္းလုပ္ လွဴဒါန္းခဲ့ပါတယ္။ ေၾကးစင္ပိႆာ ၁၅၅၅၅ အေလးခ်ိန္ ရိွတယ္။ ျမန္မာစာျဖင့္ ေရးထိုးထားေသာ စာေၾကာင္း ၁၂ေၾကာင္းပါ ေခါင္းေလာင္းစာ ပါဝင္တယ္။ 

ပထမ အဂၤလိပ္ - ျမန္မာ စစ္ေအာင္ျခင္း အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ အဂၤလိပ္တို႔ဟာ စဥ့္ကူးမင္းေခါင္းေလာင္းကို အဂၤလန္သို႔ သယ္ဖို႔ လုပ္ၾကတာေပါ့။ သေဘၤာေပၚအတင္မွာ ရန္ကုန္ျမစ္ထဲ ျပဳတ္က်သြားတာတဲ့။ ဆယ္ဖို႔ ၾကိဳးစားၾကေပမယ့္ မရခဲ့လို႔ သည္အတိုင္း ထားခဲ့ၾကေရာ။ စစ္ၾကီးျပီးမွ ျမန္မာတို႔ဟာ ကိုယ့္နည္းကုိယ့္ဟန္နဲ႔ ဆယ္ျပီး ေရႊတိဂံုေစတီေပၚအေရာက္ ျပန္လွဴဒါန္းႏိုင္ခဲ့တယ္။ 

ဒီေရက်ခ်ိန္မွာ ေခါင္းေလာင္းၾကီးကို ေက်ာက္သံၾကိဳးႏွစ္ပင္ျဖင့္ ျမဲျမံစြာ ခ်ည္ေႏွာင္လိုက္တယ္။ ေခါင္းေလာင္းအထက္မွာ သေဘၤာတစ္စီးကို ေက်ာက္ခ်ထားေစတယ္။ ေခါင္းေလာင္းႏွင့္ သေဘာၤကို ေက်ာက္သံၾကိဳးျဖင့္ ထပ္မံခ်ည္ေႏွာင္တယ္။ ဒီေရတက္ခ်ိန္ေရာက္ေတာ့ ေခါင္းေလာင္းက သေဘၤာႏွင့္အတူ ျမစ္ၾကမ္းျပင္ကေန ၾကြတက္လာတယ္။ ကမ္းနားဘက္သို႔ သေဘၤာေမာင္းရာေနာက္ ပါသြားတာေပါ့။ သည္နည္းနဲ႔ စဥ့္ကူးေခါင္းေလာင္းၾကီးကို ဆယ္ခဲ့ၾကတာပါ။ 

၂၃) လြတ္လပ္ေရး ေဗာဓိပင္ 

ရင္ျပင္ အေနာက္ေျမာက္ေထာင့္မွာ ေဗာဓိပင္တစ္ပင္ ရိွပါတယ္။ ဗုဒၶဂါယာက မဟာေဗာဓိပင္ကိုင္းကို ခ်ိဳးျပီး ျပန္ပ်ိဳးထားတာပါ။ ၁၉၄၈ခု၊ ဇန္နဝါရီလ ၄ရက္ေန႔မွာ လြတ္လပ္ေရးရျခင္း အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ စိုက္ပ်ိဳးထားတာလို႔ မွတ္သားရတယ္။ 

၂၄) ရွင္ေစာပုဘုရား - အံ့ဖြယ္၉ေနရာ 

အေနာက္ဘက္မုခ္ႏွင့္ ေျမာက္ဘက္မုခ္ၾကားမွာ ရွင္ေစာပုတန္ေဆာင္းဆိုတာ ရိွတယ္။ ဟံသာဝတီဘုရင္မၾကီးရွင္ေစာပု၏ ကုသိုလ္ေတာ္လို႔ သိရတယ္။ တန္ေဆာင္းအနီးမွာ စကားစိမ္း၊ စကားဝါမ်ိဳး စကားပင္ေလးပင္ ရိွပါတယ္။ 

၂၅) ေျခေတာ္ရာတန္ေဆာင္း 

ေျမာက္ဘက္မုခ္ကို ေလွ်ာက္လာရင္ အေရွ႕မွာ ကုလားရုပ္တု ႏွစ္ခု ရိွတဲ့ တန္ေဆာင္းကို ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။ ပန္းပုဆရာဦးစံရဲ႕ လက္ရာေတြလို႔ သိရတယ္။ တန္ေဆာင္းအတြင္းမွာ နဂါးရုပ္ပတ္ေခြထားတဲ့ ေျခေတာ္ရာတစ္ဆူရိွတယ္။ ကၽြန္းသစ္ကိုထြင္းျပီး ထုထားတဲ့ ေရႊပိန္းခ် ရပ္ေတာ္မူရုပ္ပြားေတာ္ ရွစ္ဆူလည္း ရိွတယ္။ ပန္းပုဆရာ ဦးဘိုးသက္၏ မယ္ဥကို က်ားခ်ီဟန္ ရုပ္လံုးရုပ္ၾကြေတြကိုလည္း ေလ့လာႏိုင္ပါေသးတယ္။ တန္ေဆာင္း အလွဴရွင္ေတြကေတာ့ ဦးရာသီႏွင့္ ေဒၚက်ံဳးပါတဲ့။ 

၂၆) စစ္သူၾကီးမဟာဗႏၶဳလႏွင့္ တပ္သားမ်ား တိုက္ပြဲဝင္ခဲ့ရာ ေျမာက္ဘက္မုခ္ 

ေျမာက္ဘက္မုခ္ ေရာက္ရင္ေတာ့ ေစာင္းတန္းေလွကားထစ္ေတြအတိုင္း ဆင္းသြားပါ။ အုတ္ေလွကားေဘာင္ေတြကို မိေက်ာင္းရုပ္ေတြနဲ႔ အလွဆင္ထားတယ္။ ေစာင္းတန္းအတက္ အစနားမွာ ဘီလူးရုပ္ၾကီးေတြရိွတယ္။ ဘုရင္မၾကီးရွင္ေစာပုရဲ႕ ေကာင္းမႈေတာ္ပါတဲ့။ သည္ေစာင္းတန္းဟာ ပထမ အဂၤလိပ္ - ျမန္မာ စစ္ပြဲတုန္းက ျမန္မာစစ္သည္ေတာ္တို႔ တိုက္ပြဲဝင္ခဲ့တဲ့ ေနရာျဖစ္တာမို႔ မ်က္လံုးေလး ခဏပိတ္ျပီး စိတ္ကူးနဲ႔ ျမင္ေယာင္ၾကည့္လိုက္ပါ။ ဝမ္းနည္းျခင္း၊ လိႈက္ဖိုျဖင္း၊ ေၾကကြဲျခင္းေတြ ထင္ဟပ္လာပါလိမ့္မယ္။ 

၂၇) ေသြးေဆးကန္ 

တလက္စတည္း ေသြးေဆးကန္ဘက္ ထြက္ၾကည့္လိုက္ပါေတာ့။ ျမန္မာစစ္သည္ေတာ္တို႔ ဓားမွာ ေပက်ံေနတဲ့ ေသြးေတြကို ေဆးေၾကာခဲ့တဲ့ေနရာလို႔ ေျပာၾကတယ္။ ေျမာက္ဘက္မုခ္ေစာင္းတန္းဦးက ျခေသၤ့ရုပ္ၾကီးေတြ အေရွ႕ လမ္းမၾကီးကိုေက်ာ္သြားရင္ ေတြ႕ရမယ့္ ကန္ၾကီးပါပဲ။ ျခေသၤ့ရုပ္ေဘးက ကန္အေသးေလး မဟုတ္ဘူးေနာ္။ 

၂၈) ေနာင္ေတာ္ၾကီးေစတီ 

ေျမာက္ဘက္မုခ္မွာ ေနာင္ေတာ္ၾကီးေစတီဆိုတာ ရိွပါတယ္။ ဆံေတာ္ရွစ္ဆူ ယာယီသီတင္းသံုးခဲ့ရာ ေနရာျဖစ္ပါတယ္။ မူလေစတီဥာဏ္ေတာ္က ယခုေလာက္ မျမင့္ပါဘူး။ ေခတ္အဆက္ဆက္ ျပဳျပင္လွဴဒါန္း ခဲ့ၾကတာပါ။ 

၂၉) ဆံေတာ္တြင္း - အံ့ဖြယ္၉ေနရာ 

ဆက္သြားရမွာက ဆံေတာ္တြင္းတန္ေဆာင္းပါ။ ဆံေတာ္ရွစ္ဆူကို ေဆးေၾကာသန္႔စင္ရာမွာ အသံုးျပဳခဲ့တဲ့ေရတြင္းလို႔ သိရတယ္။ ေရတြင္းႏွင့္ ဧရာဝတီျမစ္ေၾကာနဲ႔က တဆက္တည္း ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ျမစ္ေရအတက္အက်ကို ဆံေတာ္တြင္းေရတြင္းက ေရအတက္အက်ကို ၾကည့္ျပီး တန္းသိႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္း အုတ္ျပႆာဒ္ငံုထားလိုက္တဲ့အတြက္ အထဲက ေရအတက္အက်ကို မျမင္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ အုတ္ျပႆာဒ္ငံုလိုက္ေတာ့ ဒီေရအတက္အက်ကို ၾကည့္လို႔ မရေတာ့ပါဘူး။ 

၃၀) ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား ရုပ္ပြားေတာ္ 

ေျမာက္ဘက္မုခ္ အာရံုခံတန္ေဆာင္းမွာေတာ့ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရားကို ရည္စူးျပီး သြန္းလုပ္ထားတဲ့ ရုပ္ပြားေတာ္ စံပယ္တယ္။ တန္ေဆာင္း၏ မူလအလွဴရွင္က ဆာဘိုးသာ ျဖစ္ပါတယ္။ လင္းႏို႔ေတာင္ပန္းပုလက္ရာေတြကေတာ့ ပန္းပုဆရာ ဦးသံေရာင္၏ လက္ရာမ်ားပင္တည္း။ 

၃၁) ဘိုးဘိုးေအာင္ဘုရား - အံ့ဖြယ္၉ေနရာ 

ကမ္းနားေစ်းတန္ေဆာင္း၏ အေနာက္ဘက္ကပ္လ်က္မွာ အုတ္ေစတီငယ္တစ္ဆူရိွတယ္။ တန္ေဆာင္အတြင္းမွာရိွတဲ့ ဘိုးဘိုးေအာင္ဆုေတာင္းျပည့္ဘုရား၏ အေနာက္ဘက္မွာ လွ်ိဳ႕ဝွက္ေပါက္တစ္ခု ရိွတယ္တဲ့။ ထိုအေပါက္ကေန အုတ္ေစတီထဲ ဝင္ႏိုင္တယ္။ အုတ္ေစတီထဲကေနျပီး ေရႊတိဂံုေစတီေစတီေတာ္ ဌပနာသိုက္ထိ ေရာက္တဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္လမ္း ရိွပါတယ္တဲ့။ သည္စကားဟာ ၾကားဖူးနားဝသာမို႔ တိတိပပ မဆိုသာဘူးရယ္။ စိတ္ဝင္စားဖြယ္က ေရႊတိဂံုေစတီ၏ ဗဟိုခ်က္မ၊ ကမ္းနားေစ်းတန္ေဆာင္းေနာက္က အုတ္ေစတီ၏ ဗဟိုခ်က္မႏွင့္ ေနာင္ေတာ္ၾကီးေစတီ၏ ဗဟိုခ်က္မ သည္သံုးပိြဳင့္ဟာ မ်ဥ္းတေျဖာင့္တည္း တန္းေနတာပါပဲ။ 

၃၂) ရွင္အဇၨေဂါဏဘုရား - အံ့ဖြယ္၉ေနရာ 

ကမ္းနားေစ်းတန္ေဆာင္းနားကေန ဆက္သြားရင္ ရွင္အဇၨေဂါဏတန္ေဆာင္းကို ေရာက္တယ္။ တန္ေဆာင္းအတြင္းမွာ ရုပ္ပြားေတာ္တစ္ဆူ ကိန္းဝပ္စံပယ္ျပီး မ်က္လံုးေတာ္ တစ္ဖက္ႏွင့္တစ္ဖက္ အရြယ္အစား မတူညီၾကေပ။ 

၃၃) သာယာဝတီမင္းေခါင္းေလာင္း 

ဆက္ေလွ်ာက္သြားရင္ ရင္ျပင္ေတာ္ေပၚမွာပဲ ရိွတဲ့ သာယာဝတီမင္းေခါင္းေလာင္းတန္ေဆာင္းသို႔ ေရာက္တယ္။ ေၾကးပိႆာခ်ိန္ ၂၆၀၀၀ ေလးတဲ့ ေခါင္းေလာင္းၾကီးေပါ့။ တန္ေဆာင္းမ်က္ႏွာၾကက္မွာရိွတဲ့ ယြန္းလက္ရာေတြကို ေလ့လာၾကည့္သင့္တယ္။ ပန္းပုဆရာဦးေရႊေတာင္၏ လက္ရာမြန္ပါတဲ့။ 

၃၄) ရွင္မထီးဘုရား - အံ့ဖြယ္၉ေနရာ 

ေနာင္ေတာ္ၾကီးေစတီ၏ ေျမာက္ဘက္အာရံုခံတန္ေဆာင္းတြင္ ရိွပါတယ္။ ရွင္မထီးရဟန္း၏ ကုသိုလ္ေတာ္လို႔ ဆိုၾကတယ္။ 

၃၅) ထီးေတာ္ေစတီႏွစ္ဆူ 

တံခြန္တိုင္အနီးမွာ ထီးေတာ္ပံုစံ ထူးျခားတဲ့ေစတီႏွစ္ဆူ ရိွပါေသးတယ္။ ေစတီငယ္က ၁၇၇၅ခုမွာ ဆင္ျဖဴရွင္မင္း လွဴဒါန္းခဲ့တဲ့ ထီးေတာ္ပံုစံျဖစ္ျပီး ေစတီၾကီးက ၁၈၇၁ခုမွာ မင္းတုန္းမင္း လွဴဒါန္းခဲ့တဲ့ ထီးေတာ္ပံုစံျဖစ္တယ္။ မင္းတုန္းမင္း လက္ထက္တုန္းက ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ ထီးေတာ္တင္ပြဲ က်င္းပေသးတယ္။ မင္းတုန္းမင္းက ထီးေတာ္အလွဴရွင္ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ထီးေတာ္တင္ပြဲကို မင္းတုန္းမင္း တက္ခြင့္မရခဲ့ဘူး။ ထိုအခ်ိန္က ျမန္မာႏိုင္ငံေအာက္ပိုင္းက အဂၤလိပ္လက္ေအာက္မွာ ရိွေနခ်ိန္ေပါ့။ 

၃၆) ကကုသႏၶဘုရား - အံ့ဖြယ္၉ေနရာ 

ခုဆို အေရွ႕ဘက္မုခ္တန္ေဆာင္းသို႔ ေရာက္ပါျပီ။ ကကုသန္ျမတ္စြာဘုရားကို ရည္မွန္းျပီး သြန္းလုပ္ထားတဲ့ ရုပ္ပြားေတာ္ ကိန္းဝပ္စံပယ္ပါတယ္။ ရုပ္ပြားေတာ္၏ ထူးျခားခ်က္က ညာဘက္လက္ေတာ္ကို ေမွာက္မထားဘဲ လွန္ျပီးျဖန္႔ထားျခင္းပါ။ တန္ေဆာင္း၏ ေရွးအလွဴရွင္က သာယာဝတီမင္း၏ အိမ္ေရွ႕မိဖုရားပါတဲ့။ 

၃၇) တဝဂူဆုေတာင္းျပည့္ဘုရား - အံ့ဖြယ္၉ေနရာ 

အေရွ႕ဘက္မုခ္တန္ေဆာင္း အေနာက္ဘက္က ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္၏ အထက္ပစၥယံမွာ တဝဂူဆုေတာင္းျပည့္ဘုရား ရိွတယ္။ အမ်ိဳးသားမ်ားသာ တက္ေရာက္ခြင့္ရိွျပီး အမ်ိဳးသမီးမ်ားကေတာ့ အေရွ႕ဘက္မုခ္တန္ေဆာင္းထဲက တီဗီကေနတဆင့္သာ ဖူးေမွ်ာ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေရွးတုန္းက မင္းညီမင္းသားေတြ မင္းဆုလာပန္ၾကျပီး အခ်င္းခ်င္း သတ္ျဖတ္မႈေတြ ရိွတာေၾကာင့္ ေနာက္ပိုင္း မင္းညီမင္းသားေတြ မဖူးရလို႔ ဘုရင္က အမိန္ထုတ္လိုက္ပါတယ္တဲ့။ ဘယ္ဘုရင္လဲ ဘာညာေတာ့ ေရးထားတာ မေတြ႕မိဘူး။ 

၃၈) ျပဒါးရွင္ဘုရား - အံ့ဖြယ္၉ေနရာ 

အေရွ႕ဘက္မုခ္ႏွင့္ အဂၤါျဂိဳဟ္တိုင္ၾကား ေလာက္မွာရိွတယ္။ ေစတီငယ္ေတြအၾကား ေခ်ာင္ေတြထဲကေန ပတ္ဝင္ရတာမို႔ အနည္းငယ္ ရွာရခက္တယ္။ ရုပ္ပြားေတာ္၏ ႏွဖူးေတာ္မွာ အနည္းငယ္မို႔ေနျပီး ျပဒါးရွင္ဓာတ္လံုး ဌာပနာထားတယ္လို႔ ယံုၾကည္ထားၾကတယ္။ ရုပ္ပြားေတာ္ဟာ အင္မတန္ အခ်ိဳးအစားက်နျပီး ၾကည္ညိဳဖြယ္ ေကာင္းလွတယ္။ 

၃၉) ဓမၼေစတီေက်ာက္စာ 

တံတိုင္းေတြအနီး ရင္ျပင္ေတာ္ဘက္သို႔ ထြက္လာခဲ့လိုက္ပါ။ ဓမၼေစတီေက်ာက္စာတန္ေဆာင္းကို ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။ ေက်ာက္စာတိုင္ သံုးခ်ပ္ရိွျပီး ပါဠိ၊ မြန္၊ ျမန္မာစာမ်ားျဖင့္ ထြင္းထားတယ္။ ဓမၼေစတီမင္းမွ ၁၄၈၅ခုမွာ စိုက္ထူခဲ့တာလို႔ မွတ္သားရတယ္။ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ေက်ာက္စာတိုင္ေတြဟာ ေျမၾကီးေအာက္မွာ နစ္ျမဳပ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာက္စာဝန္ ေဖာ္ခင္းမားက ၁၈၈၀ခုမွာ တူးေဖာ္ေတြ႕ရိွခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။ 

၄၀) ဘိလပ္ျပန္ ရပ္ေတာ္မူဘုရားၾကီး 

ေစတီရင္ျပင္ရဲ႕ အေရွ႕ေတာင္ေထာင့္မွာ ဟသၤာရုပ္တံခြန္တိုင္ ရိွတယ္။ တိုင္ေျခမွာ ဘိလပ္ျပန္ ၾကာပြင့္ခံရပ္ေတာ္မူ ရုပ္ပြားေတာ္တစ္ဆူ စံပယ္တယ္။ 

Ref: ျမတ္ဘုရားေရႊတိဂံု - ေမာင္ဆုရွင္ 

မွတ္ခ်က္။ ။ ပို႔စ္အား လြတ္လပ္စြာ ရွယ္ႏိုင္ပါေသာ္လည္း ေပ့ခ်္မ်ားမွ ပံုအားလည္းေကာင္၊ စာအားလည္းေကာင္း၊ ပံုႏွင့္စာအားလည္းေကာင္း ကူးယူေဖာ္ျပျခင္းမ်ိဳး လံုးဝ မျပဳလုပ္ၾကပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံပါသည္။ 

Chan Myae Ei - #travellerchan

Copyright © 2019 Traveller Chan. All Rights Reserved.