Local Trip

Fill your life with adventures.

ပန္းခ်ီကားဆန္ေသာ ပတၱျမားေျမ

မိုးကုတ္ျမိဳ႕၏ လွပပံုက ေတာင္တန္းေတြကို ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ားျဖင့္ ေရးျခယ္ထားေသာ ေက်ာက္ပန္းခ်ီကားတစ္ခ်ပ္လို လွပျခင္းမ်ိဳး။ သူက လွသည္။ လွလို႔လည္း ခ်စ္သည္။ သို႔ေသာ္ ခ်စ္ပံုခ်စ္နည္းေတာ့ မတူ။ အခ်ိဳ႕က ပန္းခ်ီကားတစ္ခ်ပ္လံုးကို ခ်စ္သည္။ အခ်ိဳ႕က ပန္းခ်ီကားခ်ပ္ထဲက ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ားကိုသာ ခ်စ္သည္။ 

မိုးကုတ္ျမိဳ႕အေၾကာင္း 

မိုးကုတ္ျမိဳ႕တည္ႏွစ္ကို “ကိတ္၊ နဂါး၊ ၾကြက္ သံုးေဖာ္ယွက္၊ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ ေပၚထြက္လာ၊ ဂႏၶာလတိုင္း သမိုင္းပြင့္ဆန္း ပင္သဖန္းဟု၊ ေမာ္ကြန္းထိုးထုတ္ ျမိဳ႕မိုးကုတ္” ဟု အစဥ္အဆက္ မွတ္သားခဲ့ၾကတယ္။ ကိတ္၊ နဂါး၊ ၾကြက္ ကို နံပါတ္ျပန္ဖြဲ႕ရင္ ၅၇၉ ရတယ္။ သည္ေတာ့ ျမိဳ႕တည္ႏွစ္ကို ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၅၇၉ ခုလို႔ မွတ္ထားေပါ့ေနာ္။

မိုးကုတ္ျမိဳ႕ကို - မိန္းကြတ္ (ေကြ႕ေကြ႕ေကာက္ေကာက္ျမိဳ႕)၊ မိန္းကု (ခေမာက္ျမိဳ႕)၊ မိန္းကတ္ (ခ်မ္းေအးေသာျမိဳ႕)၊ ေခါင္ေငါက္ (ေခါင္ေငါက္ေတာကို ရွင္းျပီး တည္ခဲ့ေသာျမိဳ႕) ႏွင့္ ကံဝမ္ခမ္ေဆာက္မိန္း (မိုးေစာေစာခ်ဳပ္ေသာျမိဳ႕) လို႔လဲ ေခၚေသးတယ္။ 

မိုးကုတ္ျမိဳ႕က ဒယ္အိုးလို ခ်ိဳင့္ဝွမ္းပံုစံမ်ိဳးေလး။ အေရွ႕ဘက္မွာ ေၾကးနီေတာင္၊ အေနာက္ဘက္မွာ ပင့္ကူေတာင္၊ ေျမာက္ဘက္မွာ ထင္းရွဴးေတာင္၊ ေတာင္ဘက္မွာ ေတာင္မင္းေတာင္ ေတြနဲ႔ ရံထားတယ္။ ျမိဳ႕ကို အေရွ႕ျခမ္းႏွင့္ အေနာက္ျခမ္း ဆိုျပီး ႏွစ္ပိုင္း ခြဲထားတယ္။  

ဘယ္လိုသြားမလဲ? 

ရန္ကုန္ - မိုးကုတ္ တိုက္ရိုက္ Express ရိွေပမယ့္ ခ်မ္းတို႔သြားတုန္းက New Year ဆိုေတာ့ ကားလက္မွတ္က ကုန္သြားျပီ။ ဒါ့ေၾကာင့္ မႏၱေလးကေန တဆင့္ သြားလိုက္ရတယ္။ မႏၱေလး ေရာက္မွ ျမတ္ရတနာယဥ္လိုင္းနဲ႔ မိုးကုတ္ကို တက္တာ။ မိုးကုတ္ကိုတက္တဲ့ ကားလမ္းက ႏွစ္လမ္းရိွတယ္။ မႏၱေလး - မိုးကုတ္ လမ္းေဟာင္းနဲ႔ ျပင္ဦးလြင္ - မိုးကုတ္ လမ္းသစ္ ဆိုျပီးေတာ့ေပါ့။ လမ္းေဟာင္းက ၅နာရီေလာက္ ေမာင္းရျပီး လမ္းသစ္က ေမာင္းရခ်ိန္ ပိုနည္းတယ္တဲ့။ 

မႏၱေလး - မိုးကုတ္ လမ္းေဟာင္းက ကိုလိုနီေခတ္တုန္းက ေဖာက္ထားခဲ့တာ။ စုစုေပါင္း ၉၉၉ေကြ႕ ရိွတယ္။ အဂၤလိပ္ေတြက ကားလမ္းကို ေဖာက္တဲ့အခါ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကို ထိခိုက္မႈနည္းေအာင္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ပံုေဖာ္ထားတာ သတိထားမိတယ္။ ေတာင္ကမ္းပါးဘက္ကို ကပ္ျပီး ေတာင္ရဲ႕ပံုစံအတိုင္း ေျပေျပေလး ေဖာက္ထားတာ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေကြ႕ေတာ့ မ်ားတယ္။ လမ္းက ေျပတယ္။  

ျပင္ဦးလြင္ - မိုးကုတ္ ကားလမ္းက ခုေခတ္မွာ ေဖာက္ထားတာ။ လမ္းေၾကာင္းပိုတိုတယ္။ ေကြ႕သိပ္မမ်ားဘူး။ လမ္းေၾကာင္းမွာ မျငိမ္သက္တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးေလးေတြ အခန္႔မသင့္ရင္ ၾကံဳႏိုင္တယ္။ သည္ေတာ့ ကားလိုင္းေတြက မႏၱေလးဘက္က တက္ၾကတာမ်ားတယ္။ ေန႔လည္စာ စားဖို႔ သပိတ္က်င္းမွာ ရပ္ၾကတယ္။ ေငြႏွင္းစံျမန္မာထမင္းဟင္းဆိုင္က ဆိတ္သားလံုးဟင္း အေတာ္ေလး ေကာင္းတယ္။ 

ဘယ္မွာတည္းမလဲ?

Mogok Hill Hotel – 09 777222205, 09 458888205  

စခန္းသာ Guesthouse – 09 779555771, 09 444676067

ထြက္ရိွေသာ ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ား 

မိုးကုတ္ေျမမွ ေက်ာက္မ်က္တြင္းထြက္ရတနာ ၆၁မ်ိဳး တူးေဖာ္ရရိွႏိုင္ျပီး ပတၱျမား၊ နီလာ၊ ေက်ာက္နီ၊ ဥႆဖရား၊ ေျပာင္ေခါင္းစိမ္း စသည့္ ေက်ာက္မ်က္ရတနာေတြက ထင္ရွားတယ္။ ျမန္မာရာဇဝင္ထဲက ပတၱျမားငေမာက္ ဆိုတာလည္း မိုးကုတ္တြင္းထြက္ ပတၱျမားေပါ့။ 

ေရႊေညာင္ပင္ ဘိုးဘိုးၾကီးနတ္နန္း 

ကားအမ်ားစုကေတာ့ မိုးကုတ္ျမိဳ႕ မေရာက္ခင္ ေရႊေညာင္ပင္ ဘိုးဘိုးၾကီးနတ္နန္းမွာ ခရီးတေထာက္ နားတတ္ၾကတယ္။ ေဒသထြက္ စားေသာက္ကုန္မ်ိဳးစံု ေရာင္းခ်တဲ့ ဆိုင္ခန္းေတြ အတန္းလိုက္ၾကီးဆိုေတာ့ အျပန္မွ ဝင္ရင္ ပိုေကာင္းတာေပါ့ေနာ္။ ေခါပုတ္၊ အာတာလြတ္အစပ္ေၾကာ္နဲ႔ ခ်ဥ္ေစာ္ခါးသီယို ကိုေတာ့ မျဖစ္မေန ဝယ္ျမည္းၾကည့္သင့္ပါတယ္။ 

ေရႊေညာင္ပင္ ဘိုးဘိုးၾကီးနတ္နန္းေရွ႕မွာ ေညာင္ပင္အၾကီးၾကီး ႏွစ္ပင္ရိွတယ္။

ေက်ာက္ျပသာဒ္ေစတီ 

မိုးကုတ္ျမိဳ႕ အေနာက္ဘက္ျခမ္းမွာ ေက်ာက္ေတာင္ၾကီးတစ္လံုးရိွတယ္။ ေတာင္ရဲ႕ ပံုသ႑ာန္ဟာ တန္ေဆာင္းျပသာဒ္ႏွင့္ ဆင္တူေသာေၾကာင့္ ေက်ာက္ျပသာဒ္လို႔ ေခၚၾကတာတဲ့။ ေက်ာက္ျပသာဒ္ေတာင္ကို အမွီျပဳျပီး ေတာင္ေျခရိွရြာကိုလည္း ေက်ာက္ျပသာဒ္ရြာလို႔ပဲ နာမည္ေပးလိုက္ၾကတယ္။ 

ေတာင္ေပၚမွာ ေစတီတစ္ဆူရိွျပီး ဥာဏ္ေတာ္ ၂၇ေပျမင့္တယ္။ မူလအျမင့္ကေတာ့ ၁၀ေပေလာက္ပဲ ရိွတာပါ။ အရင္က ေက်ာက္ျပသာဒ္ေပၚတက္ဖို႔ လမ္းသိပ္ၾကမ္းတာ။ ၁၃၄၃ခု၊ နတ္ေတာ္လဆန္း ၁၅ရက္ေန႔မွာ ဆရာေတာ္ဦးလာဘ ဦးေဆာင္ျပီး ရြာသူ/ရြာသားတို႔ စုေပါင္းကာ လမ္းေဖာက္ခဲ့ၾကတယ္။ ၁၃၄၅ခု၊ တပို႔တြဲလဆန္း ၁၅ရက္ေန႔မွာ ျပီးစီးခဲ့ပါတယ္တဲ့။ ခုခ်ိန္သြားဖူးမယ္ဆိုရင္ ေက်ာက္ျပသာဒ္ေတာင္တေလွ်ာက္ အာရံုခံတန္ေဆာင္း၊ ဇရပ္၊ ေရကန္၊ ေစတီပုထိုးမ်ားႏွင့္ သာယာေနတာကို ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။ 

ေက်ာက္ျပသာဒ္ေတာင္ တစ္ခုလံုး ျမင္ကြင္း
ေက်ာက္ျပသာဒ္ေတာင္ေပၚမွ ရႈခင္းတစ္ခု

ေဒၚနန္းၾကည္ေတာင္ 

ေဒၚနန္းၾကည္ေတာင္ဆိုတာ ေဒၚနန္း ရင္ကြဲနာက် ေသဆံုးခဲ့တဲ့ေတာင္လို႔ သိရတယ္။ သူဘာျဖစ္လို႔ ရင္ကြဲနာက် ေသဆံုးရခဲ့ပါသလဲ? ဇာတ္လမ္းက သည္လို… 

ငါးထပ္ၾကီး ဒါယကာ ပင္းတလဲမင္းလက္ထက္တုန္းက ခ်င္းတြင္းနယ္သား ငေမာက္ဆိုတာ ရိွခဲ့ဖူးတယ္။ သူဟာ ေဆြမ်ိဳးေတြႏွင့္အတူ မိုးကုတ္ျမိဳ႕သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ျပီး စိုက္ပ်ိဳးေရးအလုပ္ျဖင့္ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္း ျပဳတယ္။ တစ္ညေတာ့ ငေမာက္ဟာ အင္းေခါင္းအရပ္မွာ ပတၱျမားခဲၾကီးတစ္လံုး ေကာက္ရတယ္။ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ အင္ၾကင္းေတာင္ႏွင့္ ေက်ာက္ေဆာင္လူးေတာ္မ်ားမွ ေတြ႕ခဲ့တာလို႔ ဆိုထားတယ္။  

ငေမာက္ဟာ သူေကာက္ရတဲ့ ပတၱျမားကို ႏွစ္ပိုင္း ပိုင္းလိုက္တယ္။ တစ္ပိုင္းကို ေယာက္ဖျဖစ္သူ ေမာင္ေရႊကို အပ္ျပီး တရုတ္ျပည္ဘက္မွာ သြားေရာင္းေစတယ္။ က်န္တစ္ပိုင္းကို သူကိုယ္တိုင္ ပင္းတလဲမင္းထံ ဆက္သလိုက္တယ္။ မင္းၾကီးဟာ ပတၱျမားၾကီးကို ႏွစ္သက္လြန္းလို႔ ငေမာက္ကို ဆုလာဘ္မ်ားစြာ ေပးတယ္တဲ့။ ဒါ့အျပင္ ပတၱျမားၾကီးကို ရွာေတြ႕ခဲ့တဲ့ ငေမာက္ကို ဂုဏ္ျပဳတဲ့အေနနဲ႔ ပတၱျမားကို ပတၱျမားငေမာက္ လို႔ နာမည္ေပးလိုက္တယ္။ အဲ့သည့္အထိက ေပ်ာ္စရာအတိေပါ့။ 

ျပႆနာက တရုတ္ျပည္ “မင္” မင္းဆက္ ပ်က္ဆီးရာကေန အစျပဳေတာ့တာပါပဲ။ တရုတ္ျပည္ဘက္မွာ ႏိုင္ငံေရး မတည္ျငိမ္လို႔ဆိုျပီး ပတၱျမားငေမာက္ရဲ႕ အျခမ္းတစ္ျခမ္းကို ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ တရုတ္ကုန္သည္ဟာ ျမန္မာျပည္ဘက္ကို လာေရာက္ခိုလံႈတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ပင္းတလဲမင္းထံ ပတၱျမားတစ္ျခမ္းကို ဆက္သလိုက္တယ္တဲ့။ ပင္းတလဲမင္းဟာ သူ႔ဆီမွာရိွတဲ့ ပတၱျမားနဲ႔ တရုတ္ကုန္သည္ ဆက္သတဲ့ ပတၱျမားရဲ႕ အရည္အေသြးက တူလြန္းတာေၾကာင့္ ဆက္ၾကည့္လိုက္တဲ့အခါ ပတၱျမားႏွစ္ပြင့္ဟာ တဆက္တည္း ျဖစ္လို႔ေနတယ္။  

မင္းၾကီးဟာ ပတၱျမားတစ္ပြင့္လံုး သူ႔ဆီ မဆက္သရေကာင္းလားဆိုျပီး အမ်က္ၾကီးစြာရွတယ္။ ျပီးေတာ့ ငေမာက္ႏွင့္ ေဆြမ်ိဳးခုႏွစ္ဆက္ကို မီးျမိဳက္ကြပ္မ်က္ေစလို႔ အမိန္႔ခ်လိုက္ပါေလေရာ။ အဲ့သည့္အခ်ိန္တုန္းက ေဒၚနန္းက ခရီးလြန္ေနလို႔ လြတ္ေျမာက္သြားတယ္။ သတင္းၾကားေတာ့ စိတ္ႏွလံုး ေၾကကြဲရရွာတယ္။ ပိုဆိုးတာက သူ႔ေဆြမ်ိဳးေတြကို မီးျမိဳက္ကြပ္မ်က္ေနတာကို ေတာင္တစ္လံုးေပၚကေန လွမ္းျမင္လိုက္ရတာပါပဲ။ အဲ့သည့္ေတာင္ေပၚမွာပဲ ရင္ကြဲနာက် ဆံုးရရွာတယ္။ ငေမာက္ႏွင့္ မိသားစုဝင္ေတြ မီးျမိဳက္ခံရတဲ့ ေနရာဟာ ေလာင္းစင္ရြာ ေနရာပါ။ ေရႏွင့္ေဝးရာ အရပ္ျဖစ္လို႔ ေရေဝးရြာလို႔လည္း ေခၚတယ္။ ခုေတာ့ ေရေဝရြာဆိုျပီး နာမည္တြင္တယ္။ 

ေဒၚနန္းလွမ္းၾကည့္ခဲ့တဲ့ေတာင္ ကိုေတာ့ ေဒၚနန္းၾကည့္ေတာင္လို႔ ေဒသခံေတြက ေခၚၾကတယ္။ အခ်ိန္ေတြ ၾကာလာေတာ့ ေဒၚနန္းၾကည္ေတာင္ ဆိုျပီး စကားေရြ႕သြားတာပါတဲ့။ 

ပတၱျမားငေမာက္ကို ပင္းတလဲမင္းလက္ထက္ကစျပီး သီေပါမင္းလက္ထက္ထိ နန္းစဥ္ပတၱျမား အေနနဲ႔ အျမတ္တႏိုး တန္ဖိုးထားခဲ့ၾကတယ္။ ပတၱျမားငေမာက္ရဲ႕ အေလးခ်ိန္က ရတီကိုးဆယ္ရိွျပီး လံုးေခ်ာပတၱျမား အမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။ ပတၱျမားငေမာက္ကို ဝါဂြမ္းစ သို႔မဟုတ္ ႏို႔ရည္ထဲ ႏွစ္လိုက္ရင္ ဝါဂြမ္းေရာ ႏို႔ရည္ပါ အနီေရာင္ သန္းေနေရာတဲ့။ သီေပါမင္း ပါေတာ္မူခ်ိန္က စျပီး ျမန္မာ့နန္းစဥ္ရတနာျဖစ္တဲ့ ပတၱျမားငေမာက္ဟာ ကာနယ္စေလဒင္ပဲ ယူသြားသေယာင္ေယာင္၊ သီေပါမင္းပဲ ဖြက္ခဲ့သေယာင္ေယာင္နဲ႔ ေပ်ာက္ျခင္းမလွ ေပ်ာက္ဆံုးသြားခဲ့ပါတယ္။

ေဒၚနန္းၾကည္ေတာင္ေပၚက အထီးက်န္သစ္ပင္ၾကီး

ပင့္ကူေတာင္ 

မိုးကုတ္ျမိဳ႕ က်ပ္ျပင္ရပ္မွာ ရိွတယ္။ အဂၤလိပ္ေခတ္တုန္းက ပင့္ကူေတာင္မွာ ေက်ာက္မ်က္ရတနာေတြ ထြက္တယ္ဆိုျပီး သတင္းၾကီးတယ္။ ေဂ်ာ့စထရီးတား ကုမၸဏီကေနျပီးေတာ့ ေတာင္ေအာက္မွာ ေက်ာက္မ်က္တူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းေတြ အၾကီးအက်ယ္ လုပ္ခဲ့ၾကေပမယ့္ အရံႈးေပၚသြားတယ္တဲ့။ သြားျဖစ္ရင္ ခဲတြင္းေတြ လူးတြင္းေတြ ေလ့လာခဲ့အံုးေနာ္။ ကားလမ္းက ေတာင္တဝက္ထိ လမ္းေပါက္ပါတယ္။ လမ္းကမတ္ေတာ့ လမ္းတဝက္ကေန လမ္းေလွ်ာက္တက္တာေတာင္ ေမာေနေရာပဲ။ ေတာင္ထိပ္ကရႈခင္းကို ေတြ႕တဲ့အခါက်ရင္ ေမာရတာထက္ ပိုေတာင္တန္ေနေသးတယ္လို႔ ေတြးမိမွာ မလြဲပါပဲ။ 

ပင့္ကူေတာင္နဲ႔ ေဒၚနန္းၾကည္ေတာင္ကို တစ္ရက္တည္း မတက္ေကာင္းဘူးလို႔ အခ်ိဳ႕က ဆိုတယ္။ ခ်မ္းတို႔ကေတာ့ တစ္ရက္တည္း သြားခဲ့တာပါပဲ။ ဘာမွေတာ့ မျဖစ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေဒၚနန္းၾကည္ေတာင္ေပၚ ေရာက္ေနရင္ ပင့္ကူေတာင္အေၾကာင္း မေျပာနဲ႔၊ ပင့္ကူေတာင္ေပၚ ေရာက္ေနရင္ ေဒၚနန္းၾကည္ေတာင္အေၾကာင္း မေျပာနဲ႔ ဆိုလို႔ အဲ့ဒါေလးတစ္ခုေတာ့ ထိန္းသိမ္းေစာင့္စည္းခဲ့ပါတယ္။ 

ပင့္ကူေတာင္ေပၚမွာ ျမင္ကြင္း
ပင့္ကူေတာင္ထိပ္သို႔ တက္ရာ ေစာင္းတန္း တစ္ေနရာမွ ျမင္ကြင္း

ႏြားက်လူး

ပင့္ကူေတာင္ တစ္ဝက္ေလာက္မွာ ႏြားက်လူးဆိုတဲ့ လိုဏ္ဂူတစ္ခု ရိွတယ္။ တစ္ခါတုန္းက ႏြားတစ္ေကာင္ ျပဳတ္က်သြားျပီး ေသသြားတယ္တဲ့။ ႏြားျပဳတ္က်သြားတဲ့ အေပါက္မို႔လို႔ ႏြားက်လူးလို႔ ေခၚတာတဲ့။ ဆင္းေနက် ေဒသခံႏွစ္ေယာက္နဲ႔ ေတြ႕ေတာ့ သူတို႔က အထဲကို လိုက္ျပခ်င္တာ။ ဂူထဲဆင္းတဲ့လမ္းက မတ္ကလည္းမတ္၊ ေခ်ာကလည္းေခ်ာေတာ့ လိုက္မၾကည့္ရဲခဲ့ဘူး။ နည္းနည္းပဲ ဆင္းျပီး ျပန္တက္ခဲ့ရတယ္။ 

ႏြားျပဳတ္က်သြားတဲ့တြင္းပါတဲ့။

ျမိဳ႕ဦးလြင္ 

ေစတီရင္ျပင္ကို မတက္ခင္ ေရွးေဟာင္းအုတ္ရိုးၾကီးကို ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။ ကားတက္လို႔ရတဲ့ ဘက္အျခမ္းက မဟုတ္ဘဲ အုတ္ရိုးရိွတဲ့ဘက္က တက္ေနာ္။ ဒါမွ ဓာတ္ပံုလွလွေလးေတြ ရမွာ။ 

ပင့္ကူေတာင္ေပၚကေန ျမင္ရေသာ ျမိဳ႕ဦးလြင္ေစတီ
ျမိဳ႕ဦးလြင္ေစတီ မတက္ခင္ ေရွးေဟာင္းအုတ္တံတိုင္းၾကီး
ျမိဳ႕ဦးလြင္ေစတီေပၚတက္တဲ့ ေလွကားႏွင့္အတူ

ေဂြးပင္ေရွးေဟာင္းဘုရားမ်ားႏွင့္ လိုဏ္ဂူ 

သည္ေနရာႏွင့္ ပတ္သတ္တဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းေတာ့ ရွာလို႔ မေတြ႕ခဲ့ဘူး။ ၁၂၃၃ခု၊ ဝါဆိုလဆန္း ၁၄ရက္ေန႔မွာ ဘုရားတည္ခဲ့တယ္ ဆိုတာရယ္၊ ၁၂၈၃ခု ကဆုန္လျပည့္ေန႔မွာ ေတာင္ထိပ္ေပၚမွာ ေညာင္ပင္စိုက္ခဲ့တယ္ ဆိုတာရယ္၊ ၁၃၅၃ခုမွာ ဂူခ်ဲ႕ခဲ့တယ္ ဆိုတာရယ္ ပဲ ရွာေတြ႕ခဲ့တယ္။ ဂူထဲဝင္ခ်င္ရင္ ဆရာေတာ္ကို ေလွ်ာက္ထားျပီး ဝင္လို႔ရတယ္။ အေႏွာင့္အယွက္ေတြ ရိွတာေၾကာင့္ ဂူဝကို ေသာ့ခတ္ထားရတာေၾကာင့္ပါ။ 

ေဂြးပင္ေရွးေဟာင္းဘုရားမ်ားက ဂူထဲမွာရိွတာကို လမ္းမွားျပီး ေရာက္သြားတဲ့ေနရာ
ေဂြးပင္ေရွးေဟာင္းဘုရားမ်ားဂူအတြင္း တစ္ေနရာ

ေဘာ္ဗဒါန္းလိုဏ္ဂူ 

မိုးကုတ္ျမိဳ႕ အေနာက္ဘက္ျခမ္း ေဘာ္ဗဒါန္းရြာမွာ ရိွတာ။ မိုးကုတ္ျမိဳ႕ကေနဆို ေလးမိုင္ေလာက္ ေဝးမယ္။  

လိုဏ္ဂူက ေပ၂၀၀ အျမင့္ရိွတဲ့ ေက်ာက္ေတာင္ထိပ္မွာရိွတယ္။ ေက်ာက္တံုးသံုးလံုး ထိစပ္ေနျပီး အေပၚမွာ ေက်ာက္တံုးတစ္လံုးနဲ႔ အမိုးပံုစံပိတ္ေနတဲ့ တစ္ဖြင့္ပြင့္ သဘာဝဂူအမ်ိဳးအစားပါ။ လူတစ္ေယာက္ ေနသာရံုခပ္က်ဥ္းက်ဥ္းေလးပါပဲ။ ဂူအျမင့္က ထိုင္လ်က္နဲ႔ ေလ်ာင္းလ်က္ပဲ ေနလို႔ရေလာက္မယ္။  

ေဘာ္ဗဒါန္းလိုဏ္ဂူ နာမည္ၾကီးလာပံုကေတာ့ မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီးႏွင့္ ဆက္စပ္လို႔ ေနပါတယ္။ ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းမွာ မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရား ဦးဝိမလမွ ေဘာ္ဗဒါန္းဂူသို႔ ၾကြလာျပီး တရားက်င့္ၾကံအားထုတ္ခဲ့ပါတယ္တဲ့။ ေဘာ္ဗဒါန္းဂူမွာ တရားအားထုတ္ျပီး ေနာက္ပိုင္း ဆရာေတာ္ဘုရား ေဟာၾကားခဲ့တဲ့ တရားေတာ္ေတြဟာ အရင့္အရင္နဲ႔ မတူဘဲ ထူးကဲစြာ ေလးနက္ျပီး အႏွစ္သာရ ျပည့္လို႔ေနတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဆရာေတာ္ဘုရားဟာ ေဘာ္ဗဒါန္းဂူမွာ တရားအားထုတ္ေနစဥ္အတြင္း တရားထူးတရားျမတ္ေတြ ရခဲ့တယ္လို႔ ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမေတြက ယံုၾကည္ထားၾကတယ္။ 

ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းမွာ မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီး တရားက်င့္ခဲ့ရာဂူ

ဘားနာ့ဒ္

မိုးကုတ္ကေနဆိုရင္ ၁၂မိုင္ ေဝးတယ္။ နံနက္ ေလးနာရီခြဲ စထြက္မယ္ဆိုရင္ေတာင္ အသြားအျပန္ ဟိုမွာရိွမယ့္အခ်ိန္နဲ႔ဆို ေန႔တဝက္ေလာက္ အခ်ိန္ေပးရမယ္။ လမ္းက က်ဥ္းသလို ၾကမ္းလဲၾကမ္းတယ္။ ေရခဲတဲ့ရြာဆိုျပီး လာလည္တဲ့သူေတြ တအားမ်ားတာ။ ခ်မ္းတို႔ သြားတုန္းကေတာ့ တိမ္ထူျပီး ေရမခဲဘူး။ အေရွ႕တစ္ရက္နဲ႔ အေနာက္တစ္ရက္မွာ ခဲတယ္ဆိုေတာ့ ကံမေကာင္းပံုမ်ား ေျပာပါတယ္။

ျဗိတိသွ်စစ္တပ္က မိုးကုတ္ျမိဳ႕ကို သိမ္းဖို႔အတြက္ တပ္စြဲခဲ့တဲ့ရြာလို႔ သိရတယ္။ မူလနာမည္က ေျပာင္ေခါင္းရြာတဲ့။ ေျပာင္ေခါင္းေက်ာက္ေတြ ထြက္တဲ့ရြာေပါ့။ စစ္တပ္ကို အေရးပိုင္ ကာတာ ဆိုသူက ဦးစီးတယ္။ မိုးကုတ္ကို ခ်ီတပ္ဖို႔အတြက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး စတူးဝပ္က စစ္ေၾကာင္းတစ္ေၾကာင္းကို ဦးစီးရတယ္။ သူတို႔ စစ္ေၾကာင္းမွာ အမွတ္ ၅၁ ဘုရင့္ေယာ့ရိႈင္းယား ေျချမန္တပ္၊ အမွတ္ ၄၃ ေဂၚရခါးတပ္၊ ေတာင္တက္အေျမွာက္တပ္ ႏွင့္ အင္ဂ်င္နီယာတပ္ေတြ ပါဝင္တယ္။ သူတို႔ စစ္ခ်ီတက္တဲ့ေန႔က ၁၈၈၆ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ၊ ၁၉ရက္ေန႔။ ဒီဇင္ဘာ ၂၉ရက္ေန႔မွာ မိုးကုတ္ကို သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့တယ္။

ေနာက္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ မဟာမင္းၾကီး ဘားနာ့ဒ္ကို ဂုဏ္ျပဳတဲ့အေနနဲ႔ ဘားနာ့ဒ္ရြာလို႔ နာမည္ေျပာင္းလိုက္တယ္။ ရြာထဲမွာ လက္နက္တိုက္၊ ရိကၡာတိုက္၊ စစ္သခ်ိဳၤင္း စတာေတြ ရိွတယ္။ ဘားနာ့ဒ္မွာ ငါးရက္ေစ်းရိွျပီး ေစ်းေန႔ဆို အင္မတန္ စည္းကားတယ္။ လက္နက္တိုက္ မသြားခင္နားမွာ ရွမ္းဆိုင္တစ္ဆိုင္ရိွတယ္။ တို႔ဟူးေႏြး စားလို႔ ေကာင္းမွေကာင္း။ ေရခဲတာ ၾကည့္ခ်င္ရင္ေတာ့ တိမ္ကင္းစင္တဲ့ေန႔ နံနက္ ၄နာရီခြဲေလာက္ကတည္းက ထသြားရင္ မွီပါတယ္။ ခ်မ္းကေတာ့ ေရခဲတာ မေတြ႕ခဲ့ရေပမယ့္ ေစ်းေန႔နဲ႔ ၾကံဳခဲ့တာဆိုေတာ့ အဆိုးထဲကအေကာင္းေပါ့။ 

နံနက္ ၄ခြဲၾကီး ထသြားမွ ေရခဲတာကို မွီမွာတဲ့။ ေတာင္တက္လမ္းတေလွ်ာက္ ေမွာင္မဲေနတာပဲ။
ဘားနာ့ဒ္ရြာလမ္းေလး
ဘားနာ့ဒ္ရြာ ငါးရက္ေစ်း
ဘားနာ့ဒ္ရြာရိွ ျမက္ခင္းျပင္က်ယ္ၾကီး
ဘားနာ့ဒ္ရြာရိွ စစ္သခ်ိဳၤင္း
ဘားနာ့ဒ္ရြာရိွ လက္နက္တိုက္

ေဖာင္ေတာ္ဦးဘုရား 

ေဖာင္ေတာ္ဦးရုပ္ပြားေတာ္၏ မူလဒါယကာမွာ ပုဂံျပည့္ရွင္ အေလာင္းစည္သူမင္းလို႔ သိရတယ္။ မူလ ေဖာင္ေတာ္ဦးရုပ္ပြားေတာ္ကို သရကၡန္အႏွစ္သားျဖင့္ ထုလုပ္ထားျပီး ဥာဏ္ေတာ္ လက္ေလးသစ္ခန္႔ ျမင့္တယ္။ အေလာင္းစည္သူမင္း ေဖာင္စၾကၤာလွည့္လည္ရင္း ေနာင္ခ်ိဳျမိဳ႕အနီးရိွ သံုးဆယ္ျမိဳ႕မွာ ခရီးတေထာက္ နားခဲ့ပါတယ္။ ထိုစဥ္အတြင္း ေဖာင္ေတာ္ဦး ရုပ္ပြားေတာ္ကို တည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့တယ္။ 

ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၅၂ခုမွာ သံုးဆယ္ျမိဳ႕မွ ဆရာေတာ္ဦးကဝိ၊ ေနာင္ခ်ိဳျမိဳ႕မွ ဆရာေတာ္ဦးမင္းေနာင္ တို႔သည္ ေနာက္ပါဒါယကာေတြႏွင့္အတူ ေဖာင္ေတာ္ဦးရုပ္ပြားေတာ္ကို မိုးကုတ္ျမိဳ႕သို႔ ပင့္ေဆာင္လာၾကတယ္။ သံုးဆယ္ျမိဳ႕သားတို႔ သိေတာ့ အေနာက္က လိုက္ၾကတာ မႏၱေလးျမိဳ႕မွာ မွီတယ္။ မႏၱေလးသာသနာပိုင္ဆရာေတာ္ႏွင့္ အေရးပိုင္ရံုးသို႔ သြားကာ တိုင္ၾကားတယ္။ ဆရာေတာ္ဦးကဝိတို႔ဘက္မွ မိုးကုတ္ျမိဳ႕မွာ သာသနာျပန္႔ပြားေစရန္အတြက္ ပင့္ေဆာင္ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေလွ်ာက္လဲတယ္။ အမႈျဖစ္ေနစဥ္အတြင္း ေဖာင္ေတာ္ဦးရုပ္ပြားေတာ္ကို မႏၱေလး ေရႊက်ီးျမင့္ဘုရားေဂါပကမွ ထိန္းသိမ္းေပးထားရတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ ဆရာေတာ္ဦးကဝိတို႔ဘက္မွ ႏိုင္သျဖင့္ မိုးကုတ္ျမိဳ႕သို႔ ပင့္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ေလတယ္။

အစက ေဖာင္ေတာ္ဦးရုပ္ပြားေတာ္က တစ္ဆူတည္းရယ္။ ဒါယကာဦးေရႊလိႈင္းကေနျပီး ဥာဏ္ေတာ္ ၁၈လက္မ အျမင့္ရိွတဲ့ ေဖာ္ေတာ္ဦးရုပ္ပြားေတာ္တစ္ဆူကို ထပ္မံသြန္းလုပ္ျပီး လွဴဒါန္းခဲ့တာ။ ရုပ္ပြားေတာ္ ႏွစ္ဆူက အၾကီးအေသး မညီလို႔ဆိုျပီး ဒါယကာဦးမိႈင္းမွ ဥာဏ္ေတာ္ ၁၈လက္မရိွတဲ့ ရုပ္ပြားေတာ္တစ္ဆူ ထပ္မံသြန္းလုပ္ေစတယ္။ အထဲမွာ လက္ေလးသစ္ခန္႔ရိွတဲ့ သရကၡန္ရုပ္ပြားေတာ္ကို ဌာပနာထားလိုက္တယ္။ ထိုအခ်ိန္ကစျပီး ရုပ္ပြားေတာ္ ႏွစ္ဆူဟာ ဥာဏ္ေတာ္ညီမွ်ေတာ့တယ္။

၁၃၀၆ခု၊ တေပါင္းလဆန္း ၁၅ရက္ေန႔မွာ ေဖာင္ေတာ္ဦးရုပ္ပြားေတာ္ေတြ စံေနတဲ့ ပိတ္စြယ္ဘုရားငါးဆူေတာင္ေျခကို မဟာမိတ္ေတြ ဗံုးၾကဲခ်တယ္။ ဂႏၶကုဋီတိုက္မွာ မီးေလာင္ေနစဥ္အတြင္း မိုးကုတ္ျမိဳ႕အေရွ႕ရပ္ေန ဦးေလးတာ၊ ဦးမူ၊ ဦးေအာင္လွၾကီးႏွင့္ ဦးစိန္ထြန္းတို႔မွ မီးဝိုင္းေနတဲ့ၾကားထဲကေန ေဖာင္ေတာ္ဦးရုပ္ပြားေတာ္ ႏွစ္ဆူကို ရေအာင္ ပင့္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ အသက္ထက္ ျမတ္ႏိုးတဲ့ သဒၵါတရားဆိုတာ ဒါမ်ိဳးကို ေျပာတာေနမယ္ေနာ္။ ထူးဆန္းတာက ရုပ္ပြားေတာ္ ႏွစ္ဆူကို မီးေတြဝိုင္းေနေပမယ့္ မီးမခဘဲ က်န္ေနခဲ့တာ။ ေနာက္ေတာ့ ရုပ္ပြားေတာ္ႏွစ္ဆူကို သံေသတၱာထဲ ေသာ့ခတ္ကာ သိမ္းထားရတယ္။ ဒုတိယကမၻာစစ္ကလည္း ျဖစ္ေနတာဆိုေတာ့ သည္တိုင္းထားလို႔ မျဖစ္ေတာ့ဘူးေလ။

ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၃၀၉ခုမွာ ထင္းရွဴးျခံေတာင္ေတာ္ေပၚသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ကာ အပူေဇာ္ခံထားရိွတယ္။ ေဖာင္ေတာ္ဦးရုပ္ပြားေတာ္ ႏွစ္ဆူအတြက္ ရည္မွန္းျပီး မိုးကုတ္တြင္းထြက္ ရတနာမ်ိဳးစံု ျခယ္ထားတဲ့ ေရႊပလႅင္ႏွင့္ ေငြပလႅင္ရယ္၊ မကုဋ္ႏွစ္ခုရယ္ လွဴဒါန္းထားၾကေသးတယ္။ ပလႅင္ႏွင့္ မကုဋ္ကို ၾကည့္ခ်င္ရင္ ေဖာင္ေတာ္ဦးရုပ္ပြားေတာ္ ႏွစ္ဆူရဲ႕ အေနာက္ဘက္ျခမ္းထဲသို႔ ပတ္ဝင္ျပီး ၾကည့္လို႔ရတယ္။

ေဖာင္ေတာ္ဦးရုပ္ပြားေတာ္ေတြအျပင္ ေနာက္ထပ္ ၾကည္ညိဳဖူးေမွ်ာ္စရာ အေနနဲ႔ မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီး၏ မ်က္လံုးဓာတ္ေတာ္ႏွင့္ အရိုးအေသြးအသားတို႔မွ ၾကြင္းတဲ့ ဓာတ္ေတာ္ေတြ ထားရိွတဲ့ မဂၤလာတိုက္ဆိုတာ ရိွေသးတယ္။ မ်က္လံုးဓာတ္ေတာ္ကို ဖူးေမွ်ာ္လိုရင္ ဆရာေတာ္ေတြထံ ေလွ်ာက္ထားဖို႔ေတာ့ လိုမယ္။ တစ္ဆူတည္းေသာ မ်က္လံုးဓာတ္ေတာ္ဆိုေတာ့ ဘုရားခန္းမွာ ေသာ့ခတ္ကာ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ထားရတာ မို႔လို႔ပါ။

ဥာဏ္ေတာ္ ၁၈လက္မရိွ ေဖာင္ေတာ္ဦး ရုပ္ပြားေတာ္ ႏွစ္ဆူ
ေဖာင္ေတာ္ဦးဘုရားေရာက္ စာေရးသူ
မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီး၏ မီးမခမ်က္လံုးဓာတ္ေတာ္ႏွင့္ အေသြး၊ အသား၊ အရိုးမွ ၾကြင္းေသာ ဓာတ္ေတာ္

ဆင္ခြာရြာရိွ ေအာင္မိသားစုေကာ္ဖီျခံ

မိုးကုတ္ျမိဳ႕ အေရွ႕ဘက္ျခမ္း ဆင္ခြာရြာမွာ ရိွတာ။ ေကာ္ဖီျခံနား ေရာက္ခါနီးကားလမ္းက နည္းနည္းေလးေတာ့ ၾကမ္းတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျခံထြက္ေကာ္ဖီ အရည္အေသြးက ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ အဆင့္နံပါတ္ေလး ရထားတာဆိုေတာ့ သြားရက်ိဳးနပ္တယ္။ ေကာ္ဖီ လံုးဝ မေသာက္တတ္တဲ့ ကိုယ္ေတာင္ ေကာ္ဖီတစ္ခြက္ ျမည္းစမ္းခဲ့တယ္။ အနံ႔အရသာကေတာ့ လံုးဝကို သဘာဝစစ္စစ္နဲ႔ အရည္အေသြးေကာင္းေနတာမ်ိဳး။

ဆင္ခြာရြာရိွ ေအာင္မိသားစု ေကာ္ဖီဆိုင္

ခ်မ္းသာၾကီးဘုရား

ရွမ္းစုရပ္၊ မင္းဘုရားေတာင္ေပၚမွာ ရိွတာ။ သကၠရာဇ္ ၉၀၀ခုမွာ ျပည္ဘုရင္မင္းေခါင္မွ မိုးမိတ္ျမိဳ႕သို႔ တိုင္းခန္းလွည့္လည္လာခဲ့တယ္။ မိုးကုတ္ျမိဳ႕ေရာက္ေတာ့ ခရီးတေထာက္ နားရင္း ခ်မ္းသာၾကီးဘုရားကို တည္ခဲ့တာပါတဲ့။ ေစတီထဲမွာ ျမတ္စြာဘုရား၏ ဓာတ္ေတာ္ အဆူ ၃၀ ဌာပနာထားတယ္လို႔ သိရတယ္။ 

သကၠရာဇ္ ၁၂၉၈ခုမွာ တစ္ၾကိမ္၊ ၁၃၀၈ခုမွာ တစ္ၾကိမ္၊ ၁၃၀၉ခုမွာ တစ္ၾကိမ္ ငလ်င္ဒဏ္ေၾကာင့္ ေစတီေတာ္ ေျမခခဲ့ရတယ္။ ေျမခတိုင္းလဲ ျပဳျပင္မြမ္းမံဖို႔ ေဒသခံေတြဟာ တတ္ႏိုင္သေလာက္ လွဴဒါန္းခဲ့ၾကတယ္။ ခ်မ္းသာၾကီးဘုရား ႏွစ္ ၁၀၀ျပည့္မွာ ေစတီေတာ္ႏွင့္ ပံုစံတူ ေရႊေစတီ၊ ေငြေစတီ ၂ဆူ ထပ္မံ သြန္းလုပ္ လွဴဒါန္းခဲ့ၾကပါေသးတယ္။ 

ခ်မ္းသာၾကီးဘုရား

ေရႊဂူၾကီးဘုရား 

သာသနာသကၠရာဇ္ ၂၃၆ခုမွာ သီရိဓမၼာေသာကမင္းမွ ျမတ္စြာဘုရား၏ ဓာတ္ေတာ္မ်ားကို ဌာပနာျပီး တည္ထားတာလို႔ ဆိုၾကတယ္။ အင္းဝပထမမင္းေခါင္လက္ထက္မွာ အမတ္ၾကီး ဗညားဒလမွ မူလေစတီေနရာမွာ ဥာဏ္ေတာ္ ၇ေတာင္ အျမင့္ရိွတဲ့ ေစတီေတာ္တစ္ဆူ တည္ထားကိုးကြယ္ျပန္တယ္။ ေနာက္ပိုင္း ခ်ံဳ၊ ႏြယ္ေတြ လႊမ္းျခံဳကာ ေစတီပ်က္အေနနဲ႔ ရိွေနခဲ့တာ။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာျပီးမွ ေဒသခံေတြက ေစတီပ်က္ကို ရွာေတြ႕ၾကတာ။ ေနာက္ေတာ့ ဥာဏ္ေတာ္ ၂၅ေတာင္ အျမင့္ရိွတဲ့ ေစတီကို ထပ္မံ တည္ထားကိုးကြယ္လိုက္ပါတယ္တဲ့။ 

ေရႊဂူၾကီးဘုရား

မဟာျမတ္မုနိ 

မဟာျမတ္မုနိဆိုေတာ့ မႏၱေလးက မဟာမုနိရုပ္ပြားေတာ္ကို ေျပးျမင္မိသြားတယ္။ မိုးကုတ္မဟာျမတ္မုနိ ရုပ္ပြားေတာ္ရဲ႕ အလွဴ႕ရွင္ေတြက မိုးကုတ္ျမိဳ႕ ရွမ္းစုရပ္ေန ဒါယကာ ဦးသိန္းေမာင္ႏွင့္ ဒါယိကာမ ေဒၚခင္ၾကည္တို႔ မိသားစုလို႔ သိရတယ္။ ၁၃၅၂ခု၊ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေက်ာ္ ၄ရက္ေန႔နဲ႔ ၅ရက္ေန႔မွာ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္တစ္ဆူကို မႏၱေလးမဟာမုနိရုပ္ပြားေတာ္၏ ရင္ေငြ႕ကို ခိုလံႈေစတယ္။ ရင္ေငြ႕လံႈျပီးေနာက္ က်ားပ်ံပိဋကတိုက္ေက်ာင္း ေရေတာ္ဆရာေတာ္မွ မ်က္ႏွာေတာ္သစ္ကာ ပူေဇာ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္မွ မိုးကုတ္ျမိဳ႕၊ ေအာင္ခ်မ္းသာရပ္မွာ မဟာျမတ္မုနိဘုရားၾကီး ဆိုျပီး အပူေဇာ္ခံ ထားရိွ ကိုးကြယ္ထားပါတယ္။

မိုးကုတ္မဟာျမတ္မုနိ

ပတၱျမားေစတီ 

ဘီးေတာင္ဘုရားမ်ား ဟုလည္းေကာင္း၊ ေလးမ်က္ႏွာဘုရား ဟုလည္းေကာင္း၊ ဦးခႏၶီေစတီေတာ္ ဟုလည္းေကာင္း ေခၚၾကေသးတယ္။ ဘီးေတာင္ဘုရားမ်ားလို႔ ေခၚတာကေတာ့ ဘီးႏွင့္တူေသာ ေတာင္စြယ္ေပၚမွာ တည္ထားလို႔ပါတဲ့။ ၁၂၉၂ခုမွာ ရေသ့ၾကီး ဦးခႏၶီက တည္ထားခဲ့တဲ့ ေစတီပုထိုးေတြလို႔ ေဒသခံေတြက ဆိုၾကတယ္။ ေတာင္ကုန္းေပၚမွာ ေစတီပုထိုးေတြ အမ်ားၾကီးရိွတယ္။ ေတာင္လယ္မွာ ရိွတဲ့ ေစတီတစ္ဆူက စစ္ကိုင္း ေကာင္းမႈေတာ္ဘုရားနဲ႔ ဆင္တူတယ္။ ေတာင္ေျခမွာ ရိွတဲ့ ေစတီက်ေတာ့ အေသာကမင္းၾကီး တည္ထားတဲ့ စူဠာမဏိဆုေတာင္းျပည့္ေစတီပါတဲ့။ 

ပတၱျမားေစတီေတာ္
ပတၱျမားေစတီရင္ျပင္မွ လွမ္းျမင္ေနရေသာ မိုးကုတ္အင္း

ေညာင္ေလးပင္ခ်ာစ္ေက်ာင္း

ပတၱျမားေစတီသြားတဲ့လမ္းမွာ ရိွတာ။ ေညာင္ပင္ၾကီး ေလးပင္ရိွတာကို အစြဲျပဳျပီး ေညာင္ေလးပင္ခ်ာစ္ေက်ာင္းလို႔ပဲ ေခၚျဖစ္ၾကတယ္။ ဓာတ္ပံုရိုက္လို႔ သိပ္ေကာင္းတာ။ ေညာင္ပင္အၾကီးၾကီးေလးပင္၊ ခ်ာ့စ္ေက်ာင္းလွလွေလး၊ ေက်ာင္းေဘးမွာရိွတဲ့ ခ်ယ္ရီပင္ႏွစ္ပင္ ဒါေတြက ဓာတ္ပံုသိပ္ရိုက္လို႔ေကာင္းတဲ့ ေနရာေတြေပါ့။ 

ေညာင္ေလးပင္ခ်ာ့စ္ေက်ာင္းဝင္းရိွ ေညာင္ပင္ၾကီးေလးပင္
ေညာင္ေလးပင္ခ်ာ့စ္ေက်ာင္း
ခ်ာ့စ္ေက်ာင္းေဘးရိွ ခ်ယ္ရီပင္

ျမိဳ႕လယ္အင္း 

မိုးကုတ္ျမိဳ႕ အေရွ႕ဘက္ျခမ္းမွာ ရိွတဲ့ ျမိဳ႕လယ္အင္းအေၾကာင္းက စိတ္ဝင္စားဖို႔ေကာင္းတယ္။ ေက်ာက္တူးရာကေန ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အင္းဆိုေတာ့ နည္းနည္းေတာ့ ဇေဝဇဝါ ျဖစ္ရေသးတယ္။ သည္ေလာက္ၾကီးမားတဲ့အင္းျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုမ်ား တူးခဲ့လို႔မ်ားပါလိမ့္ေပါ့။ ေသခ်ာေလ့လာ ၾကည့္ေတာ့မွပဲ အျဖစ္က သည္လို…

ကိုလိုနီေခတ္တုန္းက မိုးကုတ္ျမိဳ႕မွာ ေဂ်ာ့စထရီးတား ဆိုတဲ့ ေက်ာက္တူးေဖာ္ေရး ကုမၸဏီတစ္ခု ရိွခဲ့ဖူးတယ္။ အဲ့သည့္ကုမၸဏီက ခ်ိဳင့္ဝွမ္းေတြကို တူးေဖာ္ျပီး ေက်ာက္ရွာၾကတာ။ ေျမေအာက္ကို တူးေဖာ္တဲ့အခါ ေရထြက္တဲ့ ျပႆနာနဲ႔ ၾကံဳရလို႔ အၾကီးအက်ယ္ အရံႈးေပၚတယ္။ သည္ေတာ့ ေရထြက္ျပႆနာကို ေျဖရွင္းဖို႔ ေမာ္ဂန္ကို အင္ဂ်င္နီယာခ်ဳပ္အျဖစ္ ခန္႔အပ္လိုက္တယ္။ 

ေမာ္ဂန္က မိုးကုတ္ခ်ိဳင့္ဝွမ္း ေျမၾကီးေအာက္ ေပတစ္ရာကေနျပီးေတာ့ ဥမင္လိုဏ္ေခါင္းၾကီးတစ္ခု တူးေစတယ္။ လိုဏ္ေခါင္းက တစ္မိုင္ရွည္တယ္။ အျမင့္ ၇ေပ၊ အက်ယ္ ၇ေပ ရိွတယ္။ လိုဏ္ေခါင္းစီမံကိန္းျပီးေတာ့ ေက်ာက္တြင္းေတြ ေရထြက္တဲ့ ျပႆနာ အျပီးတိုင္ ေျပလည္သြားတယ္တဲ့။ သည့္ေနာက္ပိုင္း ကုမၸဏီက အျမတ္အစြန္း မ်ားစြာရလိုက္ေသးတယ္။  

၁၉၂၅ခုမွာ ကမၻာ့စီးပြားေရးဆုတ္ကပ္ ဆိုက္ျပီး ေက်ာက္အေရာင္းအဝယ္ေတြ ထိခိုက္လာတယ္တဲ့။ ျဖစ္ခ်င္ေတာ့ ေမာ္ဂန္ရဲ႕ ဥမင္လိုဏ္ေခါင္းၾကီးလဲ ျပိဳက်သြားျပီး ၾကီးမားလွတဲ့ ျမိဳ႕လယ္အင္းၾကီး ျဖစ္သြားေလေရာ။ ကုမၸဏီလည္း ပ်က္သြားေလသတည္းေပါ့။

မိုးကုတ္ျမိဳ႕လယ္မွ ျမိဳ႕လယ္အင္း

မဏိမဂၤလာထာပြဲ 

မိုးကုတ္အင္းေရွ႕မွာ ထာပြဲလုပ္တဲ့ ေစ်းၾကီးတစ္ခုရိွတယ္။ နံနက္ ၆နာရီကေန ညေန ၃နာရီခြဲထိ ဖြင့္တယ္။ အမိုးလံု အေဆာက္အအံုၾကီးထဲမွာ ခံုတန္းရွည္ေတြ တန္းစီျပီး ခ်ထားတာ။ ခံုတန္းေပၚမွာ ေက်ာက္ရိုင္း၊ ေသြးျပီးသားေက်ာက္၊ ခတ္ျပီးသားအသင့္ဝတ္လက္ဝတ္ရတနာေတြ အစံုေရာင္းတယ္။ ဝယ္မယ့္သူေတြက ေက်ာက္ၾကည့္တဲ့ဓာတ္မီးနဲ႔ ထိုးၾကည့္ျပီး ေရြးေနၾကတာ။ ေက်ာက္အေၾကာင္း နားမလည္လို႔ ဘာမွ မဝယ္ျဖစ္ခဲ့ပါဘူးေလ။ ဓာတ္ပံုေတြပဲ ရိုက္ခဲ့တယ္။

မဏိမဂၤလာထာပြဲကို နံနက္၆နာရီကေန ညေန၃နာရီခြဲထိ ဖြင့္တယ္။

အာဇာနည္ေက်ာက္တိုင္

ဘယ္ႏွစ္ခုႏွစ္မွာ ေထာင္ထားခဲ့သလဲ မသိေပမယ့္ ပ်က္စီးသြားတဲ့ ခုႏွစ္ေတာ့ သိလိုက္ရေသးတယ္။ အရင္တုန္းက အာဇာနည္ေန႔ေရာက္တိုင္း ေဒသခံေတြ လြမ္းသူ႔ပန္းေခြ လာခ်ၾကတယ္တဲ့။ ၁၉၈၈ခု ရွစ္ေလးလံုးအေရးေတာ္ပံုတုန္းက အာဇာနည္ေက်ာက္တိုင္ကြင္းမွာ လူထုစည္းေဝးပြဲၾကီး လုပ္ခဲ့ဖူးတယ္။ ၁၉၈၉ခု အာဇာနည္ေန႔မွာ ေက်ာက္တိုင္ကို ထိုေခတ္အာဏာပိုင္ေတြက ဖ်က္ဆီးပစ္လိုက္ၾကပါတယ္တဲ့။ သြားၾကည့္ခ်င္ရင္ေတာ့ မိုးကုတ္ျမိဳ႕ အေရွ႕ရပ္ မူၾကိဳေက်ာင္းဝန္းထဲမွာ ရိွပါတယ္။

ဘုရားတစ္ေထာင္

တရုတ္မယ္သီလရွင္ေက်ာင္းဝန္းၾကီးပါ။ အထဲမွာ ေက်ာက္ဂူၾကီးတစ္လံုးရိွတယ္။ သိပ္မၾကီးဘူးရယ္။ ဂူေရွ႕ေက်ာက္နံရံမွာ ဗုဒၶဆင္းတုေတာ္ေလးေတြ အမ်ားၾကီး ထုထားတယ္။ ဂူထဲမွာ ကြယ္ရင္မယ္ေတာ္ရုပ္ပြားေတာ္တစ္ဆူ ရိွတယ္။ ေက်ာင္းဝန္းထဲမွာ ပန္းေတြ အမ်ားၾကီး စိုက္ထားတယ္။ ပန္းေတြက ထူးထူးျခားျခားေလးေတြမို႔ ဓာတ္ပံုေတြ ရိုက္ခဲ့ေသးတယ္။ 

ေက်ာက္ဂူနံရံမွာ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္တစ္ေထာင္ ထြင္းထုထားလို႔ ဘုရားတစ္ေထာင္လို႔ ေခၚတာတဲ့။
ဘုရားတစ္ေထာင္မယ္သီလရွင္ေက်ာင္းဝန္း အတြင္းမွာ စိုက္ထားတဲ့ ပန္းေလးေတြ

မိုးကုတ္ေထာင္

ဘယ္လိုျဖစ္လို႔ အခ်ဳပ္ေထာင္ကို သြားၾကည့္ရသလဲဆိုေတာ့ အေၾကာင္းရိွပါတယ္။ ေဒါက္တာဘေမာ္လို႔ ေျပာလိုက္ရင္ေတာ့ ၾကားဖူးနားဝ ရိွၾကမွာပါ။ ကိုလိုနီေခတ္တုန္းက ေဒါက္တာဘေမာ္ အက်ဥ္းက်ခဲ့တဲ့ ေထာင္ျဖစ္လို႔ တကူးတက သြားၾကည့္ျဖစ္တယ္။ 

ေဒါက္တာဘေမာ္ဆိုတာ ဧရာဝတီျမစ္ဝကၽြန္းေပၚဇာတိ၊ မအူပင္သား။ ေမြးေန႔က ၁၈၉၃ခု၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၈ရက္ေန႔ပါတဲ့။ မိဘေတြကေတာ့ ဦးေက်းႏွင့္ ေဒၚသိန္းတင္လို႔ သိရတယ္။ ေဒါက္တာဘေမာ္လို႔ ေခၚရတာက ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ ေဘာဒိုးတကၠသိုလ္ကေနျပီး PHD ပါရဂူဘြဲ႕ ရခဲ့လို႔ပါ။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွ B.A၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ကာလကတၱားတကၠသိုလ္မွ M.A၊ အဂၤလန္ႏိုင္ငံ ဂေရးအင္တကၠသိုလ္မွ ဝတ္လံုေတာ္ဘြဲ႕ေတြ အသီးသီးရခဲ့တာ။ ကိုလိုနီေခတ္တုန္းက ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ရဲ႕ အဂၤလိပ္စာဌာနမွဴးအျဖစ္ အလုပ္ခန္႔အပ္ခံရတဲ့ ပထမဦးဆံုး ျမန္မာလူမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ေတာင္သူလယ္သမား အေရးေတာ္ပံုမွာ ပုန္ကန္မႈျဖင့္ အဖမ္းခံရတဲ့ ဆရာစံရဲ႕ ဝတ္လံုေတာ္အျဖစ္ အမႈလိုက္ခဲ့ေပးဖူးတယ္။ သည့္ေနာက္ပိုင္း ျဗိတိသွ်ေတြရဲ႕ ျငိဳျငင္မႈကို ခံလာရေတာ့တယ္။

၁၉၃၂ခုကစျပီး ႏိုင္ငံေရးေတြ ေတာက္ေလွ်ာက္လုပ္လာလိုက္တာ ၁၉၄၀ခု၊ ၾသဂုတ္လမွာ အဂၤလိပ္အစိုးရရဲ႕ ဖမ္းဆီးျခင္းကို ခံလိုက္ရတယ္။ အစက မႏၱေလးေထာင္၊ ေနာက္ေတာ့ ေဝးေဝးလံလံ မိုးကုတ္ေထာင္မွာ ဘီကလပ္ျဖင့္ ေထာင္ခ်ခံရတယ္။ ကိုလိုနီေခတ္တုန္းက အက်ဥ္းသားေတြကို ေအကလပ္၊ ဘီကလပ္ဆိုျပီး ခြဲထားတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကေတာ့ ဘီကလပ္နဲ႔ ေနရတာမ်ားတယ္။ ၁၉၄၂ခု၊ ဧျပီလမွာ ေထာင္ေဖာက္ကာ ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္ခဲ့တယ္။ ေဒါက္တာဘေမာ္အေၾကာင္း ေျပာရမယ္ဆိုရင္ အရမ္းေတြ ရွည္ေနမွာဆိုးလို႔ သည္ေလာက္နဲ႔ပဲ ရပ္လိုက္ပါျပီလို႔။

မိုးကုတ္အက်ဥ္းေထာင္ကို အျပင္ကေန ဓာတ္ပံုလွမ္းရိုက္ထားတာ။

ေရပူကန္

ေရပူကန္လို႔သာ ဆိုၾကတယ္။ တကယ္က ေအးစိမ့္ေနေရာ။ ရွားပါးလာျပီျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္ငါးေတြ ကန္ထဲမွာ ျမဴးတူးေပ်ာ္ပါးေနၾကတာ သိပ္ၾကည့္လို႔ေကာင္းတယ္။ ေက်ာက္ငါးေတြနဲ႔အတူ ကန္ထဲမွာ ေရကူးေဆာ့ကစားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေပ်ာ္စရာၾကီး ေနမွာ။ အျခားေတာ့ ဘာမွ ၾကည့္စရာ သိပ္မရိွပါဘူး။

ဝင္ေၾကး - ၅၀၀က်ပ္

ေရပူကန္ဆိုေပမယ့္ ေအးစိမ့္ေနတာပဲ။ ကန္ထဲမွာ ေက်ာက္ငါးေတြ က်က္စားၾကတယ္။

မိုးကုတ္ရႈခင္းသာ

“ပတၱျမားေျမမွ ၾကိဳဆိုပါ၏” ဆိုတဲ့ ဆိုင္းဘုတ္နဲ႔ ရိုက္ခ်င္တာနဲ႔ သြားျဖစ္ခဲ့တယ္။ မိုးကုတ္ျမိဳ႕နဲ႔ ေက်ာက္ကြက္ေတြကို သည္ေနရာကေန လွမ္းၾကည့္ႏိုင္တယ္။ အျခားတဖက္မွာေတာ့ အုပ္ေဆာင္းေတာင္ကို လွမ္းျမင္ေနရတယ္။ ရႈခင္းသာရဲ႕ ထိပ္ထိ တက္ၾကည့္တာ ေလတအားတိုက္လို႔ ၾကာၾကာ မေနႏိုင္ခဲ့ဘူး။

မိုးကုတ္ရႈခင္းသာ ဆိုင္းဘုတ္နဲ႔ စာေရးသူ

လြယ္ဦးသဘာဝလိႈဏ္ဂူ

ရႈခင္းသာ အေပါက္ဝရဲ႕ ဘယ္ဘက္ကို သြားၾကည့္ရင္ သဘာဝလိႈဏ္ဂူ ဆိုတဲ့ ေက်ာက္တိုင္တစ္ခု ေထာင္ထားတာ ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။ ေလွကားအတိုင္း ဆင္းသြားလိုက္ပါ။ ေလွကားအဆံုးမွာ လြယ္ဦးလိႈဏ္ဂူေလးနဲ႔ လိႈဏ္ဂူၾကီး ဆိုျပီး ဂူႏွစ္ဂူရိွတယ္။ ဂူေပါက္ဝႏွစ္ခုလံုး သံတံခါးတပ္ျပီး ပိတ္ထားတယ္။ မပိတ္ထားခင္တုန္းက ဂူထဲက ဘုရားေတြကို လာရိုက္ခြဲတဲ့လူေတြ ရိွခဲ့လို႔တဲ့။ ေနာက္ျပီးေတာ့ အတြဲေတြ အႏၱရာယ္ေရာေပါ့။ ဂူၾကီးထဲ ဆင္းမယ္ဆို္ရင္ ေတာ့စလိုက္ေလးေတာ့ ေဆာင္သြား။ ဖုန္းမီးအလင္းက ထင္သေလာက္ မေပါက္ဘူးရယ္။ ဂူေလးက သိပ္မရွည္ေပမယ့္ ဂူၾကီးက အဆံုးမရိွဘူးလို႔ေတာ့ ေျပာၾကတယ္။ ခ်မ္းတို႔ကေတာ့ ေစတီထိပဲ သြားျပီး ျပန္ထြက္လာခဲ့တယ္။

လြယ္ဦးဂူအၾကီးထဲ ဝင္ၾကည့္ခဲ့တာ။

အုပ္ေဆာင္းေတာင္

Sunrise ပဲ ၾကည့္ၾကည့္၊ Sunset ပဲ ၾကည့္ၾကည့္ သိပ္လွတဲ့ ေတာင္ပါ။ ကားလမ္းက ေတာင္ထိပ္ထိ မေပါက္ဘူး။ လမ္းေလွ်ာက္တက္ရမွာ။ လမ္းေၾကာင္းေျပျပီး မိနစ္၅၀ေလာက္ပဲ ၾကာတယ္တဲ့။

မိုးကုတ္ရႈခင္းသာကေန လွမ္းရိုက္ထားတဲ့ အုပ္ေဆာင္းေတာင္

ေတာင္ရြာေက်ာင္းတိုက္

ေရွးလက္ရာ ေရႊသဃၤန္းကပ္ေစတီတစ္ဆူ၊ ထံုးသဃၤန္းကပ္ေစတီတစ္ဆူ ေတြ႕လို႔ ဓာတ္ပံု ရိုက္ထားလိုက္တယ္။ ေစတီသမိုင္းေၾကာင္းကိုေတာ့ ေနာက္မွ စံုစမ္းေတာ့မယ့္ဆိုျပီးေတာ့ေပါ့။ သိတဲ့သူရိွရင္ မွ်ေဝေပးသြားပါေနာ္။

ေရႊေစတီတစ္ဆူ၊ ထံုးေစတီတစ္ဆူရိွသည့္ ေတာင္ရြာေက်ာင္းတုိက္

ညေစ်း

မိုးကုတ္ေရာက္လို႔မွ ညေစ်း မသြားျဖစ္ရင္ မိုးကုတ္ေရာက္တယ္ မျမည္ဘူး။ မိုးကုတ္တစ္ျမိဳ႕လံုးမွာ အႏွစ္သက္ဆံုးနဲ႔ အေပ်ာ္ရႊင္ရဆံုး ေနရာပါ။ အစားေကာင္းၾကိဳက္သူဆိုေတာ့ေလ။ ညေစ်းမွာ ေန႔တိုင္း ဝင္စားျဖစ္တာက OK ေနာ္ OK ဝက္သားတုတ္ထိုးဆိုင္၊ ဝက္သားအစံုကို အရည္ခ်ဥ္စပ္နဲ႔ တစ္ပြဲမွ တစ္ေထာင္ပဲ ေပးရတယ္။ ေနာက္တစ္ဆိုင္က ေဒၚေပါင္းဆိုင္က မိႈေပါင္းနဲ႔ ဟင္းေပါင္း၊ ကိုကိုညီညီဆိုင္က ဝက္စတူးလဲ ေကာင္းတာပဲ။ ခ်မ္းတို႔အဖြဲ႕က လူေတြအမ်ားၾကီးမို႔ တစ္ဆိုင္ဝင္တစ္ဆိုင္ထြက္ ေလွ်ာက္စားၾကတာ။ အစံုစားခ်င္ေတာ့ အဖြဲ႕လိုက္ကို နည္းနည္းစီမွာ ဝိုင္းျပီး တစ္ေယာက္တစ္ဇြန္းစား၊ ျပီးရင္ ေနာက္တစ္ဆိုင္ကူး အဲ့လို စားခဲ့ၾကတာ။ စကားမစပ္ ၾကက္ဥကေစာ္လည္း လႊတ္စားေကာင္းတာ။ သတိထားရမွာက ည၈နာရီဆို ဆိုင္ေတြ သိမ္းကုန္ၾကျပီ။

ညေစ်းမွာ အစားမက္ျပီး ဓာတ္ပံုသိပ္မရိုက္ျဖစ္လို႔ သည္ပံုေလးပဲ ရိွခဲ့တယ္။

ညေစ်းမွာ မဟုတ္ဘဲ မိုးကုတ္ျမိဳ႕ရဲ႕ အျခားစားလို႔ေကာင္းတဲ့ဆိုင္ေတြကေတာ့ ေနာ္လုလူးက ေရခဲမုန္႔ေၾကာ္၊ နီကိုေဟာ့ေပါ့ႏွင့္အကင္ဘူေဖး ၆၀၀၀က်ပ္၊ ပြင့္သစ္စက မလိုက္လက္ဖက္ရည္၊ ေထာပတ္ခ်ာပါတီႏွင့္ ဆိတ္စြပ္၊ ဦးဘခ်စ္ဆိုင္က ဖက္ထုပ္ဆီခ်က္ႏွင့္ မိုးကုတ္ဝက္သားခ်ဥ္၊ မိုးကုတ္ေဒၚရွန္က ဝက္သားမွ်စ္ခ်ဥ္ေခါက္ဆြဲႏွင့္ ဖက္ထုပ္ေပ်ာ့ေၾကာ္… ျဗဲ ေရးရင္းနဲ႔ လြမ္းလာျပီ။

ေရႊလိပ္ျပာေဟာ္တယ္

ကားတစ္စီးလံုးဝင္တာ ဝင္ေၾကး ၁၀၀၀ ပဲ ေပးရတယ္ဆိုေတာ့ တန္တယ္လို႔။ ေဟာ္တယ္သာဆိုတယ္ ျခံဝန္းၾကီးက အက်ယ္ၾကီးပဲ။ ဓာတ္ပံုရိုက္ဖို႔ ဝင္လည္ၾကတာမ်ားတယ္။ ေအးေအးေဆးေဆး အပန္းေျဖဖို႔အတြက္ သိပ္ေကာင္းတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ေပါ့။ သြားသြားလာလာ စားစားေသာက္ေသာက္ဆိုရင္ေတာ့ ျမိဳ႕ထဲနဲ႔ လွမ္းေနတယ္။

ေရႊလိပ္ျပာေဟာ္ေဟာ္တယ္ႏွင့္ စာေရးသူ

Ref: မိုးကုတ္ဓာတ္ပံုမ်ားကေျပာေသာသမိုင္း - ထက္ႏိုင္ (တလုပ္ျမိဳ႕)

မွတ္ခ်က္။ ။ ပို႔စ္အားလြတ္လပ္စြာ ရွယ္ႏိုင္ပါေသာ္လည္း ေပ့ခ်္မ်ားမွ ပံုကိုလည္းေကာင္း၊ စာကိုလည္းေကာင္း၊ ပံုႏွင့္စာအားလည္းေကာင္း ကူးယူေဖာ္ျပျခင္းမ်ိဳးကို လံုးဝ မျပဳလုပ္ၾကပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံပါသည္။

Chan Myae Ei
#travellerchan

Copyright © 2019 Traveller Chan. All Rights Reserved.